Categoriearchief: Indonesië

Op vakantie naar het mooie Indonesië? Naar Sumatra, Java, Bali, Lombok, de kleine Sunda eilanden, Komodo of Sulawesi? Ik ben nog niet overal geweest, maar op Bali wel. Wil je op vakantie naar Bali? Je leest erover in deze blogs.

rijstvelden-bali

Mooiste rijstvelden Bali: Jatiluwih rijstvelden (tips!)

Ben je op zoek naar de mooiste rijstvelden van Bali dan kom je al snel bij Jatiluwih uit. En dat is niet zo gek. Je vindt hier inderdaad hele mooie rijstterrassen! De prachtig groene rijstvelden van Jatiluwih staan op de Werelderfgoedlijst van Unesco en behoren tot de mooiste bezienswaardigheden van Bali. Ze zijn minder toeristisch dan de onder Instagrammers populaire rijstterrassen van Tegalalang.

Toen ik afgelopen augustus Bali bezocht ging ik er naartoe.

In dit blog lees je niet alleen tips en praktische informatie voor als je zelf op vakantie naar Bali gaat en de rijstvelden van Jatiluwih wil bezoeken, maar ook interessante wetenswaardigheden over de sawa’s van Jatiluwih en de rijstbouw op Bali.

wandelen-rijstvelden

rijstvelden-bali

Mooiste rijstvelden Bali

Al onderweg zie je ze: de beroemde rijstterrassen. Prachtig geschakeerd liggen ze tegen de bergen aan. De ‘hemelse trappen van de goden’ zoals de eeuwenoude rijstterrassen ook wel genoemd worden zijn werkelijk oogstrelend. Felgroene rijstvelden met daartussen hier en daar kokospalmen en tropische planten. Wat een prachtige panorama’s!

Licht euforisch stap ik uit het busje. Wat is het hier groot, groen en mooi!

rijstboeren-bali

rijstterrassen-bali

rijstvelden-bali-jatiluwih

rijstterrassen-bali

natte-rijstbouw-bali

mooiste-rijstvelden-bali

jatiluwih-rijstvelden-bali

prachtige-rijstvelden-bali

landschap-bali-rijstvelden

mooiste-rijstvelden

rijstvelden-bali-blog

Naar Jatiluwih

Voor mijn bezoek aan Jatiluwih ben ik met een tour mee gegaan. Dat is niet alleen handig en net iets gezelliger (ik reisde immers alleen op Bali), maar ook interessant omdat de gids onderweg al veel over Jatiluwih en de rijstbouw op Bali vertelde. Dingen die ik anders niet geweten had. Ik tikte alles razendsnel in op mijn mobiel.

Uiteraard maak ik ook een mooie wandeling door de rijstvelden…

trekking-rijstvelden-bali

Rijstvelden Jatiluwih bezoeken

Of je nou met een tour naar Jatiluwih wil of juist liever zelfstandig deze mooie rijstterrassen op Bali wil bezoeken, verderop in dit blog lees je handige tips en praktische informatie over Jatiluwih: waar ligt Jatiluwih, wat kost het, welke wandelingen kun je er doen en waar kun je overnachten in of om Jatiluwih? Het komt allemaal aan bod. Tussendoor zie je foto’s die ik maakte. Maar eerst vertel ik iets meer over de rijstbouw op Bali en Jatiluwih in het bijzonder.

mooie-rijstvelden-bali

Praktische informatie over Jatilwih komt zo aan bod, eerst vertel ik iets over de rijstbouw op Bali.

Jatiluwih rijstvelden

‘Jati’ betekent erg en ‘luwih’ betekent mooi, vertelt de gids. De naam zegt het dus eigenlijk al: Jatiluwih is erg mooi. Toch liggen de rijstvelden niet alleen maar mooi te liggen. Er moet hard gewerkt worden op de sawa’s! Tussen het groen zie je hier en daar dan ook enkele rijstboeren ploeteren.

tabanan-rijstterrassen

Rijstboeren Jatiluwih

De rijstvelden van Jatiluwih zijn in het bezit van zo’n 250 families, vertelt de gids. Iedere familie heeft ongeveer 1 hectare grond. De boeren krijgen geld van Unesco om de rijstterrassen te onderhouden, maar het blijft zwaar werk.

Doe het maar eens na: in de modder en de hitte, gebukt.

jatiluwih-rijstvelden

Werken in de rijstteelt op Bali

Zowel het zaaien (planten) als het oogsten gebeurt nog steeds grotendeels met de hand. Vroeger werden ossen gebruikt voor het ploegen van de grond, nu hebben ze daar vaak een kleine machine voor, maar die moet nog wel met de hand bediend worden.

De boeren hebben geen tractoren zoals bij ons en lopen nog gewoon met hun blote voeten in de modder. Voor de bemesting gebruiken ze compostmest.

mooie-rijstvelden-jatiluwih

Hoe groeit rijst?

Veel mensen denken dat rijst onder de grond groeit, maar dat is niet zo. Rijst groeit op de planten, aan de halm, aan de dunne sprietjes dus. Na ongeveer 3 maanden is de rijst klaar voor de oogst. Het hele proces duurt 3 a 4 maanden.

rijst-bali

Subak

Wat de rijstterrassen op Bali extra interessant maakt is het traditioneel Balinese irrigatiesysteem: Subak. Dit speciale ingenieuze systeem hoort echt bij de Balinese cultuur en vindt zijn oorsprong in de Balinese Tri Hita Karana levensfilosfie waarbij mens, natuur en geest als het ware samengebracht worden.

Vanuit de watertempels in de bergen van Bali worden via allerlei kanalen, tunnels en stroompjes duizenden hectaren rijstvelden bewaterd. Je ziet de rijstplanten dus ook altijd in een laagje water staan.

Al generaties lang wordt dit zo via een soort gezamenlijke corporaties gedaan en gecontroleerd. Het Nederlandse woord hiervoor is soebak.

mooiste-rijstvelden-van-bali

jatiluwih-mooiste-rijstvelden-bali

De kleur van de rijstplanten

Zijn rijstplanten mooi fel groen dan betekent dat dat de rijst nog jong is. Gaan de rijstplanten groeien dan zijn de sawa’s op hun mooist, vooral net voordat ze geel worden. Worden ze geel dan is het bijna tijd voor de oogst.

Hoe halen ze de rijstkorrels eruit?

Per jaar wordt er drie keer geoogst op Bali. De rijstboeren laten het water uit de sawa’s stromen waardoor de rijstvelden droog komen te staan.

De boeren gebruiken een sikkel en snijden of slaan de korrels eruit. Ook het pellen van de rijst gebeurt met de hand. Al die rijstkorrels! Denk daar nog maar eens aan als je weer eens achteloos een pak rijst in de pan gooit.

rijstteelt-bali

Rode, witte en zwarte rijst

Witte rijst kent iedereen natuurlijk, maar daarnaast zie je in Jatiluwih ook rode en zwarte rijst. Witte rijst is in 3 maanden klaar voor de oogst vertelde ik al. Deze rijst is het goedkoopst en wordt veruit het meest gegeten. Rode en zwarte rijst duurt 6 maanden. Deze plant wordt ook hoger.

zwarte-rijst

Dure rijst

Rode rijst is gezonder dan witte, maar wel twee keer zo duur. Datzelfde geldt voor zwarte rijst. Zwarte rijst wordt vooral gebruikt voor rijstpudding, een zoet toetje dat je zeker een keer moet eten als je op Bali op vakantie bent. Ik heb het ook twee keer gegeten!

Minder rijstvelden

Door de populariteit van Bali als toeristische bestemming is het aantal rijstvelden de afgelopen jaren afgenomen. Er zijn steeds minder rijstvelden op Bali en op steeds meer plekken zijn hotels en huizen gebouwd.

unesco-rijstvelden-bali

Hotels en resorts als bedreiging voor de rijstbouw

Grote resorts pikken een deel van het grondwater in met al die zwembaden, douches, handdoeken die gewassen moeten worden en niet te vergeten de golfbanen. Denk maar eens aan het luxe hotel van Trump op Bali. Op sommige plekken op Bali ontstaan hierdoor tekorten, terwijl het water juist ook nodig is voor de bewatering van de rijstterrassen. In Jatiluwih worden de rijstvelden echter goed beschermd.

mooie-rijstterrassen-bali

Verdienen de rijstboeren genoeg om te overleven?

Ook al krijgen de rijstboeren in Jatiluwih geld van Unesco om hun rijstvelden te onderhouden, de meeste rijstboeren verdienen erg weinig. Van de rijst alleen kunnen ze niet leven. Vaak houden ze daarnaast ook kippen of verdienen wat bij met iets heel anders, zoals met houtsnijwerken.

vogelverschrikkers-bali

Werken in de landbouw op Bali

Jonge mensen willen niet meer in de landbouw werken, vertelt de gids. Ze werken liever als gids of chauffeur, of in een hotel of restaurant. In het toerisme kunnen ze meer verdienen en het is makkelijker. Daarom zie je vooral oude mensen in de landbouw. Voor de toekomst van Bali is dit echter wel een probleem.

jatiluwih-tabanan

Praktische tips Jatiluwih

Hieronder volgen nog een paar praktische tips voor wie naar Jatiluwih wil. Wat is handig om te weten als je de rijstvelden van Jatiluwih wil bezoeken? Lees mijn tips en info. Heb je zelf nog tips reageer dan vooral!

wandeling-rijstvelden

Wandelen in Jatiluwih

Je ziet de rijstvelden het mooist als je gaat wandelen in Jatiluwih. Je kunt verschillende wandelingen maken, zowel korte wandelingen als langere. Er is een soort hoofdroute over een aangelegd pad. Vanaf dit pad heb je steeds erg mooie uitzichten. Deze wandeling is prima te doen en voor vrijwel iedereen geschikt. Aangezien het een verhard pad is kun je de wandeling zelfs met een kinderwagen of buggy doen. Daarnaast zijn er ook langere trekkings mogelijk.

Wandelen met adembenemende uitzichten!

wandelen-jatiluwih-rijstvelden

Trekkings Jatiluwih

In Jatiluwih zijn verschillende trekkings en hikes mogelijk, van eenvoudig tot zwaar.

Wil je een trekking doen in Jatiluwih dan zijn er diverse mogelijkheden. Op een (oud) bord kom ik deze tegen: een korte, een middellange, een lange en een ‘extra lange’ hike. Echt lang is die overigens nog niet, er zijn nog langere.

trekkings-jatiluwih

Wandelingen Jatiluwih:

Short trekking: 1,5 km (ongeveer 1 uur)
Middle trekking: 1,7 km (ongeveer 1,5 uur)
Long trekking: 3,8 km (ongeveer 2 uur)
Extra long: 5,5 km (ongeveer 2,5 uur)

rijstvelden-jatiluwih

Jatiluwih routes

Online lees ik echter over nog meer routes die met kleuren staan aangegeven. Ook nog een route van 7 kilometer voor meer ervaren wandelaars, waar je ongeveer 4 uur over doet. En tourtjes hebben vaak hun eigen route.

Informeer het zelf ter plekke even, ik heb een vrij korte gedaan: de rode makkelijke en een deel van een andere route. Als ik niet met een tour was meegegaan had ik veel langer door willen lopen!

wandelroute-jatiluwih

Mag je door de rijstvelden lopen?

Behalve over het pad dat je vanaf de weg ziet liggen gaan sommige routes ook over de ‘dijkjes’ en paadjes van gras echt in de rijstvelden. Dat is veel leuker dan alleen op het pad, dus zorg dat je goede schoenen aan hebt. Regent het hard dan kan het glad zijn, maar is het droog dan kan het goed.

mooie-rijstvelden-bali

Jatiluwih met kinderen

Jatiluwih kun je ook prima met kinderen bezoeken. Het is een heerlijke groene omgeving met mooie uitzichten. De korte route is echt supersimpel en goed te doen met kinderen. Het grootste deel van de route is (vals) plat, slecht een klein stukje moet je trappen of terrassen op, maar dat is juist leuk.

De rode route kun je in ongeveer een uur doen. Met een peuter of kleuter die zelf loopt zo’n anderhalf uur gok ik. Maar zoals je hieronder ziet is dat goed te doen.

wandeling-jatiluwih

Is Jatiluwih geschikt om met een baby te bezoeken?

Je kunt Jatiluwih ook met een baby bezoeken. Met je kindje in een draagzak of rugdrager is het handigst, maar met een buggy of kinderwagen kan ook. Je kunt diezelfde wandeling die ik net noemde ook grotendeels met een kinderwagen doen. Alleen het laatste stuk niet, maar dan kun je gewoon terug lopen. Ook dan kun je genieten van het landschap en de prachtige panorama’s!

Tip: Wil je meer lezen over Bali met baby? Dan moet je zeker dit blog van Jenny van IkReis lezen: Rondreis Bali met een baby. Het staat vol met concrete tips!

wandelen-in-jatiluwih

Waar ligt Jatiluwih precies?

De rijstvelden van Jatiluwih en het dorp Jatiluwih liggen in Penebel, in de regio Tabanan. Ondanks dat deze sawa’s echt in het binnenland van Bali liggen en dan ook nog in een vrij bergachtig gebied ben je er relatief snel. Bali is nou eenmaal niet zo groot. Het enige wat af en toe flink tegen kan zitten is het verkeer (of als je pech hebt het weer), maar aan de afstanden ligt het niet. In principe is het maar 2 uur rijden vanaf Denpasar.

rijstvelden-op-bali

Adres Jatiluwih Rice Terraces

Het adres dat in Google wordt aangegeven is:

Jalan Jatiluwih No No.Desa,
Jatiluwih, Penebel,
Kabupaten Tabanan,
Bali 82152, Indonesië

rijstbouw-bali

Hoe kom je in Jatiluwih?

Eén optie is om met een auto met chauffeur naar Jatiluwih te gaan. Op Bali is dit niet duur. Heb je een scooter en verblijf je in de buurt dan kan dat ook. Of boek een tour zoals ik deed. Er worden verschillende tours aangeboden.

Heb je een pakketreis naar Bali geboekt dan kun je ongetwijfeld een dagtrip boeken waar Jatiluwih in zit, maar je kunt het ook online doen of ter plekke via een lokale touroperator iets regelen. De meeste tours zijn Engelstalig en in kleine groepen (meestal max 6 personen). Via Nederlandse touroperators zijn het vaak ietsje grotere groepen en soms in het Nederlands.

mooiste -rijstvelden-bali

Hoe lang is het rijden naar Jatiluwih?

Met de auto is Jatiluwih ongeveer 2 uur rijden vanaf Denpasar en Sanur. Vanaf Nusa Dua langer. Vanaf Semniyak en Canggu ongeveer 1,5 uur en ook vanuit Ubud zo’n 1,5 uur. Dit zijn gemiddelde tijden. De tijden kunnen erg afhangen van de drukte op de weg.

Ik ging zelf vanuit Legian (tussen Kuta en Seminyak), maar met stops tussendoor bij een tempel, dorpje en boerderij, dus ik weet de exacte duur niet meer.

jatiluwih-rijstterrassen

Route naar Jatiluwih rijstvelden

De route naar Jatiluwih op zich is al mooi. Vooral het laatste stuk. Houd er rekening mee dat dat laatste stuk, als je hoger komt, bochtig is. Vanaf de bochtige weg heb je steeds geweldige uitzichten op bewaterde rijstterrassen, groene bergen, koffieplantages, kokospalmen, bananenplanten en tropische gewassen.

tabanan-bali

Wat kost Jatiluwih?

Om de rijstterrassen van Jatiluwih te bezoeken moet je entreegeld betalen. Denk niet meteen ‘Jeetje, daar ga je toch niet voor betalen?’, het is echt heel goedkoop en voor een goed doel. Eigenlijk vind ik dat ze meer zouden moeten vragen, zeker met het verhaal dat ik zojuist verteld heb in gedachten.

Via de weg kom je vanzelf langs het houten keetje waar je moet betalen.

Volwassenen betalen 40.000 rupiah (nog geen 3 euro)
De prijs voor kinderen is 30.000 rupiah (2,50 euro)
Ben je met een auto dan betaal je ook daar 5.000 rupiah voor. Heel weinig dus.

entrance-fee-jatiluwih

Het weer in Jatiluwih

Jatiluwih ligt op ongeveer 850 meter hoogte. Het is er daardoor ietsje frisser dan aan de kust, ook in de zomer. Wij merkten dat vooral bij aankomst, toen het zwaar bewolkt was en we net een buitje hadden gehad. Later was het juist ineens heel warm. Wees dus op wat regen voorbereid als je wil gaan wandelen, maar bescherm jezelf ook tegen de zon.

hoe-groeit-rijst

In welk seizoen naar de rijstvelden?

Zelf was ik in augustus in Jatiluwih, in het hoogseizoen dus. Zoals je ziet was het er niet zo druk. Er waren wel toeristen maar ook weer niet zo veel. In Tegalalang was het veel drukker!

Augustus is de droge tijd, dus op zich fijner dan in het regenseizoen, maar in principe kun je altijd gaan. In het droge seizoen kan er ook wel eens een bui vallen (bij mij was het ook niet stralend zonnig en grotendeels bewolkt zoals je ziet), maar omgekeerd kun je in de regentijd ook geluk hebben. Het is zo mooi dat het zonde is om het niet te proberen!

Wil je speciaal voor de rijstvelden naar Bali dan is het lastig van te voren exact het beste moment uit te kienen.

bali-rijstterrassen

Eten in Jatiluwih

Ga je lang wandelen dan is het altijd slim genoeg water en iets te eten mee te nemen, maar maak je slechts een korte wandeling dan is het natuurlijk heerlijk om daarna lekker te lunchen in Jatiluwih. Langs de hoofdweg liggen verschillende restaurantjes en warungs met schitterend uitzicht over de rijstvelden. Ik kom hier nog in een apart blog op terug.

lunch-uitzicht-rijstvelden

Overnachten in de buurt van de rijstvelden

Overnachten in Jatiluwih en omgeving kan ook. Stel je toch eens voor: wakker worden met uitzicht op de rijstvelden! Of lekker vroeg al op pad kunnen voor een echt lange wandeling en de mooiste foto’s van Jatiluwih. Als ik nog eens naar Bali zou gaan zou ik er zeker een nachtje willen slapen en een wat langere route willen lopen.

Vlakbij het startpunt van de wandelingen vind je al accommodatie. Langs de hoofdweg ligt bijvoorbeeld Bhuana Agung. Het is niet luxe, maar dat uitzicht! Ik liep er langs en keek lichtelijk jaloers naar de mensen die net hun glazen balkondeuren open schoven. Want het panoramische uitzicht is niet te evenaren.

uitzicht-rijstvelden

Homestays, bungalows, hotels en camping in Jatiluwih

In Jatiluwih en omgeving vind je niet alleen bungalows, maar ook opvallend veel homestays en zelfs een camping: Bali Camping. Het ziet er prachtig uit en is van een Nederlandse eigenaar. Let op: verwar de Bali Camping in Jatiluwih niet met de Bali Camping in Ubud. Of met andere glampings op Bali.

Meer accommodaties in Jatiluwih vind je hier: overnachten in Jatiluwih.

tips-jatiluwih

Obama op Bali

Ook Obama bracht nog niet zo lang geleden een bezoek aan Jatiluwih. In juni 2017 wandelde ook hij met Michelle en zijn dochters tussen de beroemde rijstvelden van Jatiluwih op Bali. Overnachten deden ze trouwens in Ubud, in het superdeluxe Four Seasons Resort.

Tip in de buurt van Jatiluwih

Niet ver van Jatiluwih vandaan (ongeveer 3 km) ligt de tempel Pura Luhur Batukau. Een prachtige tempel te midden van een weelderige groene omgeving. Ik vond er een magische sfeer hangen. Ook dit is echt een van de must sees Bali!

tempel-bij-rijstvelden

Tours boeken op Bali

Via Tiqets kun je allerhande tours boeken op Bali, zowel vanut Ubud als vanuit andere plaatsen. Ook op Bali zelf vind je overal reisbureautjes en houten keetjes waar je tours kunt boeken, maar boek je het vooraf dan weet je zeker dat je plek hebt èn dat het via een betrouwbare organisatie gaat:

Tours in de omgeving van Ubud
Alle tours op Bali

Excursies Bali

Ben je met een Nederlandse reisorganisatie op Bali (zoals TUI) dan ligt er in je hotel ongetwijfeld een map met excursiemogelijkheden. Via je hostess of de lokale vertegenwoordiging kun je dan tours boeken, soms met een Engelse gids, soms met een Nederlandssprekende gids. Mijn tour werd uitgevoerd door Panorama Tours. De gids was top! Regel je het liever van te voren dan kan dat hier.

gids-bali

Meer mooie rijstvelden op Bali

Jatiluwih is één van de mooiste plekjes op Bali. Hemelsbreed liggen de rijstvelden van Jatiluwih niet ver van de rijstvelden van Tegalalang vandaan. De rijstterrassen van Tegalalang zijn ook heel populair.

Ook de rijstterrassen van Tegalalang zijn heel bekend!

Bij Munduk schijn je ook mooie rijstterrassen te hebben. Ik ben er vlakbij geweest, maar de rijstterrassen heb ik daar net niet gezien.

jatiluwih-mooiste-rijstvelden

Bali-blogs

Bekijk ook zeker mijn aparte blog met foto’s van Jatiluwih. Reis je binnenkort naar Bali? Lees dan zeker ook mijn andere blog met plekken die je echt niet mag missen op Bali: mijn Bali top 5!

mooiste-rijstvelden-bali

Zou jij deze mooiste rijstvelden van Bali wel eens met eigen ogen willen zien?

jatiluwih-rijstterrassen

Picture perfect paddy fields: Jatiluwih rice terraces

‘Where on Bali can I see the most beautiful paddy fields?’ Ik wist het al, ik had gegoogeld, maar ik was benieuwd wat een Balinees zou zeggen. ‘Paddy fields, miss? Rice paddies?’ ‘Yes, where can I find the best rice terraces on Bali?’ ‘Jatiluwih!’ zegt hij zonder nadenken. ‘I know’ zeg ik, ‘but those are really the most beautiful rice fields in Bali? Very green? In a breathtaking landscape?’ ‘Yes, beautiful!’

Rijstterrassen van Jatiluwih

‘Is it turistic?’ ‘Yes, no… Unesco!’ Ik wist inderdaad dat de rijstterrassen van Bali op de lijst van Unesco staan. Dat maakte het al interessant. En als iemand van het eiland zelf dan ook nog zegt dat dat echt de mooiste zijn en dat het er niet zo toeristisch is (of wel, maar nee, toch niet), dan hoef ik niet langer na te denken. Ik twijfel niet langer, ik moet er naartoe. Ik wil foto’s maken, heel veel foto’s maken. Foto’s van knalgroene rijstvelden.

Picture perfect paddy fields!

jatiluwih-rice-paddies

Jatiluwih rice terraces

Diep in het binnenland van Bali vind je ze: Jatiluwih rice terraces. Knalgroene rijstterrassen. Rijstvelden zoals je ze niet veel ziet. Natuurlijk, je vindt ze over het hele eiland, maar zoveel, zo mooi en in zo’n bergachtig maar weids landschap als in Jatiluwih zie je ze nergens. Het is dé plek voor het perfecte Bali-plaatje!

rijstterrassen-bali

Tour Jatiluwih

Ik zoek uit hoe ik in Jatiluwih kan komen, maar zonder auto of scooter is het lastig en dus besluit ik met een tour mee te gaan. Ik ben al 2 dagen met een chauffeur op pad geweest, dat kan ook heel goed op Bali, maar als ik ook wil wandelen in Jatiluwih vind ik het persoonlijk handiger om met andere reizigers in een groepje mee te gaan. Ik krijg er geen spijt van. Het wordt een topdag!

Het landschap van Jatiluwih ziet er echt betoverend uit!

jatiluwih-rijstterrassen

De rijstterrassen van Jatiluwih fotograferen

Ook al is het qua weer niet perfect ik maak foto na foto. Wat kan de wereld toch mooi zijn! Zó groen! Prachtig! Ik blijf maar schieten. Niet alleen de rijstterrassen tegen de bergwand aan zijn mooi, maar ook de palmen en tropische begroeiing er tussendoor. Jatiluwih is inderdaad schitterend!

omgeving-jatiluwih

Foto’s Jatiluwih

Hierboven en hieronder zie je mijn 30 mooiste foto’s van Jatiluwih. De foto’s nam ik tijdens de wandeling (’trekking’), maar ook vanaf de weg waarvandaan je ook een mooi panoramisch uitzicht over de rijstterrassen hebt en enkele in de directe omgeving van Jatiluwih.

Onderaan de blog lees je nog wat tips als je zelf ook naar Jatiluwih wil om er mooie foto’s te maken.

rijstterrassen-jatiluwih

rijstterrassen-bali-jatiluwih

jatiluwih-rice-paddies

jatiluwih-rice-fields

foto-jatiluwih

rijstboer-jatiluwih

jatiluwih-2018

jatiluwih-pictures

jatiluwih-bali

jatiluwih-reis

rijstterrassen-jatiluwih-blog

jatiluwih

bali-jatiluwih

mooiste-rijstterrassen-bali

Mooie foto’s Jatiluwih

Wil je écht mooie foto’s maken in Jatiluwih dan moet je er langer blijven, dat heb ik al meteen door. Het mooiste licht pakken, de momenten waarop er minder toeristen zijn, en net iets verder van de gebaande paden… Pas dan maak je de écht gave foto’s!

1 of meer nachten in Jatiluwih blijven

Ik moet zeker een keer terug en er dan slapen. Langere wandelingen maken, de rijstterrassen van Jatiluwih bij zonsopkomst fotograferen, of juist tijdens en net na zonsondergang. Dan lijkt het me nog mooier! Alleen op de foto hierboven zie je een beetje dat de zon al lager stond en de kleur al veranderde, maar ik was er niet lang genoeg. ’s Ochtends heel vroeg als het nog een beetje ‘mistig’ is lijkt het me ook heel mooi, als die magische sfeer er nog hangt.

jatiluwih-trekking

Met welke camera maakte ik de foto’s?

De foto’s die je in dit blog ziet maakte ik grotendeels met mijn iPhone (ik heb nog steeds de iPhone SE, een oudje) en enkele met mijn simpele oude vertrouwde compact cameraatje: de Canon IXUS. Mijn grotere SONY camera had ik niet bij me die dag omdat het me niet handig leek en voor het geval het langer zou gaan regenen. Uiteindelijk viel dat heel erg mee! Wel zou met een betere camera de kopfoto (die op zich heel gaaf is) mooier en scherper zijn geweest.

Tip: koop voordelig een refurbished iPhone en probeer het eens uit!

jatiluwih

Nog een paar tips als je de rijstterrassen wil fotograferen:

Goede camera

Ik hou heel erg van fotograferen, maar eigenlijk heb ik niet de juiste camera. Neem als je het hebt zeker een goede camera mee en zorg dat je ook weet hoe die werkt zodat je het meeste uit je foto’s kunt halen. Dat is natuurlijk het mooist. Reisblogster Jenny van Ikreis.net maakt vaak hele mooie foto’s. Zij schreef o.a. een blog over geheime plekken op Bali en tipt daarin ook de rijstterrassen van Jatiluwih.

Smartphone

Maak behalve met een echte camera ook foto’s met je smartphone. Vaak wordt ook dat nog verrassend mooi! Vergeet ze zeker niet op instagram te zetten of op Facebook te delen. Ik vind deze foto die ik van de rijstterrassen bij Jatiluwih maakte persoonlijk erg mooi. Een klein beetje bijwerken of een filtertje en het ziet er meteen wat frisser en lichter uit. Je ziet daar bijvoorbeeld een detail uit onderstaande foto:

jatiluwih

Wandel door de rijstvelden

Behalve het geasfalteerde pad dat prachtig langs de flanken van de hellingen vol rijstterrassen loopt kun je ook langere wandelingen en echte trekkings doen. Doe dat zeker als je de tijd hebt! Met een tour zodat iemand meer kan vertellen (er worden vanuit verschillende kustplaatsen en vanuit Ubud diverse tours aangeboden) of ga rustig zelf om op je gemak mooie foto’s van de rijstvelden te maken.

rijstterrassen-bali

Wanneer zijn de rijstterrassen op hun mooist?

Op Bali wordt 3x per jaar rijst geoogst. Misschien denk je dat het het mooist is als de rijst bijna geoogst wordt, maar juist als de felle sprieten omhoog steken (en nog niet geel zijn) is het ook heel mooi. Alleen als er net gezaaid is logischerwijs niet, maar eigenlijk zie je het altijd wel ergens, zeker in Jatiluwih. Het hele proces van oogsten en zaaien gaat continue door, elke 3 a 4 maanden weer opnieuw. De foto’s in dit blog maakte ik in augustus.

jatiluwih-weer

Het weer op Bali

In het regenseizoen is het iets minder aantrekkelijk om Jatiluwih te bezoeken dan in het droge seizoen, maar ik zou het zeker proberen. Misschien valt het mee en dan is het zonde als je het gemist hebt. Wel kan het glibberig zijn met wandelen, dus doe dichte schoenen aan en neem een poncho mee. Zelf had ik geen regenkleding of paraplu nodig.

jatiluwih

Helaas was het wel zwaarbewolkt waardoor veel foto’s vrij donker zijn en de luchten vaak wit. Slechts heel af en toe zag ik een stukje blauw. Maar soms zijn wolken of dreigende luchten juist ook wel weer mooi!

jatiluwih

Zon op en zon onder op Bali

De zon gaat op Bali het hele jaar door ongeveer op hetzelfde tijdstip onder en komt op hetzelfde tijdstip op, omdat het zo dicht bij de evenaar ligt. De zonsopkomst is meestal rond 6 uur en de zonsondergang rond 6 uur, half 7.

jatiluwih-omgeving

Must see Jatiluwih

De rijstterrassen van Jatiluwih zijn hoe dan ook een must see! Een beetje toeristisch, maar absoluut niet té. Als je naar Bali gaat móet je het gezien hebben. Ik vond de rijstterrassen en omgeving van Jatiluwih echt één van dé hoogtepunten van Bali en het was er zelfs in augustus eigenlijk best rustig. Je zag wel toeristen maar geen busladingen vol.

jatiluwih-bali-blog

jatiluwih

Tips Jatiluwih en Bali

Meer praktische tips voor een bezoek aan Jatiluwih (kosten, restaurants, etc) verschijnen nog in een apart blog. Lees voordat je op vakantie naar Bali gaat ook zeker mijn blog met hoogtepunten en bezienswaardigheden op Bali.

Zou jij ook wel naar Jatiluwih willen?

hoogtepunten-bali

Top 5 hoogtepunten Bali: niet te missen highlights op Bali!

Al jaren wilde ik naar Bali. In augustus ging ik eindelijk. Een droom die uitkwam. Stelde het me niet teleur? Integendeel! Wat een schitterend eiland! Toeristisch? Ja. Maar ook nog steeds adembenemend mooi en mysterieus. Zodra je het drukke zuiden verlaat en de files vol auto’s en scooters achter je laat waan je je in het paradijs.

Mooie plekken op Bali ontdekken

Dagen achtereen reisde ik rond over het godeneiland, in een groene wereld zonder wifi. Twee dagen in mijn eentje met een chauffeur, maar ook een paar keer met een groepje andere reizigers. Op het strand liggen kon ik niet, ik werd er onrustig van.

Ik had niet verwacht dat er zó veel te zien was op Bali. Vaak was ik wel 8 of 10 uren onderweg. Ik kon er geen genoeg van krijgen. Ik wilde ‘alle’ mooie plekken en highlights bezoeken!

rijstvelden-bali

Bali tips

Wat vond ik uiteindelijk het mooist op Bali? Wat heeft het meeste indruk op me gemaakt? Wat móet je echt zien als je naar Bali gaat? Je leest het hier. Mijn persoonlijke top 5, maar ik denk dat veel Bali-gangers het grotendeels wel met me eens zullen zijn.

De ultieme top 5 niet te missen highlights Bali!

5x must see Bali

Ga of wil je naar Bali en ben je een beetje aan het bekijken welke plekken en bezienswaardigheden op Bali je kunt of wil zien of welke activiteiten en tours je wil doen? Sla deze top 5 highlights Bali dan absoluut niet over. Eigenlijk is het zelfs méér dan een top 5. Kijk maar snel verder!

tanah-lot-tempel-bali

Hoogtepunten Bali

Goed, hier komen ze: 5 dingen die je absoluut moet doen of zien op Bali. Dé hoogtepunten van Bali.

1. Rijstterrassen op Bali: Jatiluwih en Tegalalang

De prachtige groene rijstterrassen moet je zien! Overal op Bali kun je rijstvelden tegenkomen, maar de allermooiste zijn die van Jatiluwih, in het district Tabanan. Het is een mooi weids gebied vol rijstterrassen tegen bergflanken aan. Niet zo heel hoog, maar wel mooi tropisch en knalgroen.

De rijstterrassen van Jatiluwih staan zelfs op de Wereld Erfgoedlijst van Unesco. Dit mag je absoluut niet missen als je op Bali bent! Je ziet het op de 3 foto’s hieronder.

jatiluwih-bali-hoogtepunten

Dwalen door knalgroene rijstvelden

hoogtepunten-bali

Overigens loopt er een gewoon geplaveid pad doorheen, dat had ik dan weer niet verwacht en deed mij juist een beetje toeristisch aan, maar de omgeving is wel echt heel mooi. Wil je er naartoe lees dan zeker de blog: Jatiluwih, de mooiste rijstvelden van Bali.

highlights-bali

Ook populair zijn de rijstterrassen van Tegalalang, niet zo ver van Ubud, maar deze zijn wel heel toeristisch en het is steeds moeilijker om er bij te komen. Vroeger kon je er van alle kanten naartoe en doorheen, vertelde mijn chauffeur, nu staan er vaak dure hotels op de plekken met het beste uitzicht.

Rond de rijstterrassen van Tegalalang (op de foto hieronder) zie je veel koffieplantages waar je de beroemde Luwak koffie kunt proeven en dan tegelijkertijd een blik kunt werpen op de rijstvelden. Op sommige plekken is dit niet zo bijzonder (of zie je het zelfs niet), op andere plekken ziet het er wél sprookjesachtig uit.

Helaas zijn er ook op steeds meer plekken schommels gekomen met zicht op de palmen en rijstvelden. Leuk natuurlijk, je ziet ze op instagram veel, maar het is niet bepaald authentiek meer.

tegallalang-bali

Op zich is Tegalalang mooi om te zien, maar sla Jatiluwih zeker niet over! Wil je echt wandelen door de rijstvelden dan is Jatiluwih sowieso meer geschikt. Dat is veel groter én veel mooier!

Ook onderweg kom je mooie rijstvelden tegen!

Bij Sidemen, Pupuan, Belimbing en Munduk (waar ik helaas niet meer helemaal geweest ben) vind je ook mooie rijstterrassen, maar laat je zeker ook verrassen door rijstterrassen die je gewoon onderweg tegenkomt, zoals deze hieronder, tegen berghellingen aan, of juist wat vlakkere rijstvelden (onderaan).

mooie-rijstvelden-bali

rijstterras-bali

2. Watervallen op Bali

Wat ik van te voren eigenlijk helemaal niet wist is dat Bali ook bekend staat om de mooie watervallen. De bekendste zijn Tegenungan, Gitgit, Aling Aling en Sekumpul, maar ook ‘geheime’ en minder bekende watervallen zoals Tibumana, Tukad Cepung, Jembong, Nungnung en Blahmantung zijn mooie en bijzondere watervallen.

Tegenungan Waterfall is mijn favoriet. Deze wordt trouwens ook wel Blangsinga Waterfall genoemd. De waterval is schitterend gelegen en ook vanuit Ubud goed te bezoeken. Je betaalt er een klein bedrag voor, maar dat is het dubbel en dwars waard.

must-see-bali

Bovenaan heb je een paar tentjes met spectaculair uitzicht waar je iets kunt eten of drinken en daarna loop je natuurlijk helemaal naar beneden, naar de waterval. Vervolgens kun je aan de andere kant weer naar boven waar je nog een paar mooi gelegen kleine infinity pools hebt. En een schommel! Deze is stukken goedkoper dan de Bali Swings bij Tegallalang.

bali-schommel-waterval

Sekumpul Waterfall had ik ook heel graag willen bezoeken, maar dat kwam er helaas niet meer van. Net als vele andere watervallen ligt deze waterval in het noorden van Bali. Hij ziet er spectaculair uit. Kijk maar eens op instagram (en volg mij –Denise Miltenburg– daar dan ook meteen even).

Spectaculaire watervallen in een paradijselijke omgeving!

Als je wil kun je op Bali speciale ‘Chasing Waterfalls’-tours boeken, maar ik ging gewoon zelf met een mannetje op pad.

infinity-pool-tegenungan-bali

bali-highlights-tegenungan

3. Tempels op Bali

Uiteraard staat Bali ook bekend om de tempels. Ik had er een hele reeks op mijn lijstje staan. Allemaal wilde ik ze bezoeken: Tanah Lot, Taman Ayun, Ulun Danu Bratan, Ulun Danu Batur, Luhur Batukau, Luhur Ulu Watu, Tirtagangga en de grootste en meest heilige van allemaal: Pura Besakih. Op twee na bezocht ik al deze tempels en daarnaast nog een aantal minder bekende tempels, zoals Pura Puseh Batuan.

De tempels op Bali: mooi, heilig, mysterieus en echt een must see!

Pura Tanah Lot, Pura Ulun Danu Bratan en Pura Luhur Batukau vond ik het meest indrukwekkend. Tanah Lot is echt een must see. Het is de meeste bekende tempel op Bali, gelegen in zee. Pura Ulun Danu Bratan vond ik ook schitterend qua ligging in het meer. En Pura Luhur Batukau raakte me vooral door de magische omgeving en mysterieuze sfeer. Deze paar foto’s van enkele van de tempels die ik bezocht zeggen nog lang niet genoeg! Je moet het zelf ervaren. Veel tempels dóen echt iets met je!

tempels-bali-hoogtepunten

mooie-tempel-bali

highlights-bali-tanah-lot

ceremonie-bali

bali-zonsondergang-uluwatu

4. Fietsen op Bali

Eén van de absolute hoogtepunten van mijn trip naar Bali was het mountainbiken vanaf de vulkaan. In de ochtend word je eerst naar Kintamani gebracht, een sprookjesachtige plek op Bali! Vanuit dit plaatsje heb je een werkelijk adembenemend uitzicht op de vulkaan (de Gunung Batur) en het aangrenzende meer (Danau Batur).

kintamani-bali

Na een ontbijtje start niet zo ver van Kintamani vandaan een ongeveer 3 uur durende fietstour op mountainbikes, niet alleen over de weg, maar juist ook door de ‘jungle’. Over smalle soms modderige paadjes met kuilen, door een prachtig groene wereld, boeren in het veld en dorpjes vol kinderen, langs tempels, maar ook dwars tussen de rijstterrassen door. Je eindigt net ten noorden van Ubud.

Mountainbiken door dorpjes, jungle en rijstterrassen

Wil je een inkijkje in het lokale leven op Bali en graag lekker actief bezig zijn dan is dit echt een aanrader! Ik had het niet willen missen!

Er worden verschillende fietstours aangeboden. Check altijd even de reviews op Tripadvisor. De meesten hebben 5 sterren. Check vooral even of er een gratis ophaalservice is vanuit de plaats waar je zit. Zelf deed ik de fietstour met Hai Bali Cycling.

bali-fietsen

fietsen-bali-hoogtepunt

cycling-tour-bali

kinderen-bali

5. Zonsondergang op Bali

Onvergetelijk zijn ook de zonsondergangen op Bali. Zit je aan de zuidwestkant van Bali (bijvoorbeeld in Jimbaran, Kuta, Legian, Seminyak of Canggu) dan kun je de zonsondergang elke dag mooi boven zee zien. Extra bijzonder is het om de zon bij Tanah Lot of Ulu Watu in zee te zien zakken. Maar ook gewoon op het strand of bij een van de vele trendy beachclubs is het natuurlijk prachtig!

Meestal bewonderde ik de zonsondergang gewoon wandelend over het strand, maar ook twee keer bij een relaxte strandtent met zitzakken en een keer bij een hippe en populaire beachclub met infinity pool. En natuurlijk bij Pura Ulu Watu.

When the sun goes down… De mooiste sunsets op Bali!

Houd er rekening mee dat de zon relatief vroeg onder gaat op Bali. Het hele jaar door tussen 6 en half 7. Wil je de sunset op de foto zetten zorg dan dat je ruim op tijd op de plek bent waar je wil zijn en blijf ook als hij eenmaal onder is nog even hangen, want juist daarna kleurt de hemel vaak nog supermooi op. Tempels, gekleurde parasolletjes of surfers in de branding, het levert sowieso een mooi plaatje op.

bali

sunset-uluwatu

hoogtepunten-bali

bali -sunset

seminyak-sunset-bali

zonsondergang-bali

Minder bekende hoogtepunten Bali

Behalve deze highlights zijn ook enkele minder bekende plekjes op Bali steeds populairder aan het worden. Steeds meer mensen willen weg van de massa en zijn op zoek naar een authentieke Bali ervaring. In het noorden en oosten van Bali vind je dat nog. Ineens lijkt het alsof ik iedereen over Amed en Munduk hoor. Maar er valt natuurlijk nog veel meer te ontdekken, ook in het binnenland van Bali. Ik vond het binnenland van Bali geweldig mooi!

Losse tours boeken op Bali

Via Guideandgo.com kun je losse tours boeken op Bali. De meeste tours kosten tussen de 300.000 en 500.000 rupiah per persoon (tussen de 17 en de 30 euro). De voertaal is bijna altijd Engels.

Bali is geen eiland waar je makkelijk met het openbaar vervoer overal naartoe kunt; er is geen uitgebreid busnetwerk op Bali. Een aantal bestemmingen kun je met de Kura Kura bus bezoeken, maar dat zijn er relatief weinig.

Van te voren vanuit Nederland en rondreis Bali boeken kan ook. De mogelijkheden zie je verderop in dit blog. Nu eerst nog even iets over auto’s met chauffeur op Bali.

Auto met chauffeur regelen

Bijna overal op Bali kun je voor een dag of langer een auto met privéchauffeur regelen. Er zitten echter wel grote verschillen in, zowel qua chauffeurs als qua auto’s als qua prijzen. Je hebt goede chauffeurs en roekeloze chauffeurs, mooie auto’s of busjes en wat aftandsere. De ene chauffeur kan goed Engels en vertelt onderweg veel, de ander spreekt hooguit 3 woorden.

TIP: Wil je het van te voren regelen en zeker weten dat de chauffeur Engels spreekt? Via Tiqets boek je een auto met privé chauffeur en kun je 10 uur lang naar de plekken die jij wilt, zoals Tanah Lot, maar ook andere plekken, vanaf 55 euro per dag. Boeken kan hier: Best of Bali.

Overal zie je van die houten kotjes met folders van tours. Het slimst is het om het via een echt kantoortje te regelen, maar bij zo’n houten keet kan het ook. Vraag eventueel ter plekke aan andere reizigers met wie zij goede ervaringen hebben. Of zoek contact via het forum Azië Backpackers. Daar staan ook veel tips op.

Regel je het zelf, onderhandel dan wel goed! Overleg waar ze je ophalen (meestal bij je hotel), hoe lang de tour moet duren, wat je wil zien en houd rekening met de afstanden. Je betaalt per auto, niet per persoon.

auto-met-chauffeur-bali

Tours op Bali

Ik regelde 1 tour via K.W. Tours (dit zijn de reviews), alleen regelde ik het last minute voor de dag erop en dus hadden ze geen Engelssprekende chauffeur meer (de besten waren allemaal bezet) en een wat oudere auto. Het mannetje deed wel zijn best. Een andere tour en de fietstour boekte ik bij het kantoortje buiten bij het Ibis hotel in Legian Street.

Je betaalt een prijs per auto. Perama (een bekende touroperator op Bali) bood het aan voor 700.000 (45 euro, voor 10 uur), maar het kan ook voor 400.000 (minder dan 25 euro, voor ongeveer 6 uur, wat ook al best lang is)! Eén tour kostte 450.000 (25 euro, inclusief entreegelden, maar wel met korting) en de andere minder, terwijl die stukken beter was. Het fietsen was duurder: 500.000 (29 euro).

Daarnaast regelde ik 2 tours samen met andere reizigers, via Panorama Tours van TUI. Dit is een stuk duurder (650.000, ongeveer 38 euro), maar dan is alles wel heel goed geregeld (inclusief water en entreegelden) en heb je in de meeste gevallen (niet alle!) een Nederlands sprekende gids bij je die ontzéttend veel vertelt. Uiteindelijk is me dat het beste bevallen, juist ook omdat ik alleen reisde.

Ben je met z’n tweeën, met een groepje of als gezin op Bali dan is een auto met chauffeur sowieso veel voordeliger. Ben je met z’n tienen dan kun je voor 1 miljoen rupiah (60 euro) een dag een busje met chauffeur huren. Dat is dus slechts 6 euro pp!

Rondreizen op Bali is niet duur!

denise-blog-follow-my-footprints-bali

Een reis naar Bali boeken

Was je nog helemaal niet van plan om naar Bali te gaan, maar ben je door dit blog zo enthousiast geworden dat je meteen een vakantie naar Bali wil boeken? Dat kan. Je kunt via Skyscanner, http://tix.nl of Vliegtickets.nl naar losse tickets zoeken, en via Booking.com naar de mooiste accommodaties op Bali.

Tip: een startpakket Bali boeken kan qua prijs ook zeker interessant zijn!

Vakantie Bali

Soms is een pakketreis interessanter. Je kunt makkelijk onder de 1.000 euro een week of 10 dagen naar Bali, inclusief vlucht en verblijf. Vaak kan het al vanaf zo’n 700 euro, soms nog minder! Momenteel boek je al voor maar iets meer dan 600 p.p. een vakantie naar Bali, vertrek in november, voor 10 dagen, inclusief vlucht en hotel. In het hoogseizoen vanaf ongeveer 1.000 euro inclusief vlucht, hotel en ontbijt.

Hou je van luxe of all-in dan wordt het uiteraard duurder. All-in is overigens niet nodig, je kunt -als je net als ik van lokaal eten houdt- zo heerlijk en goedkoop eten in warungs! Alleen als je wel van een paar drankjes houdt kan het interessant zijn all in te boeken. Alcohol is namelijk wél duur op Bali.

Een vakantie naar Bali kun je boeken bij:

bali-zonsondergang

Rondreis Bali

Wil je graag een complete rondreis boeken? Dat kan. Een rondreis Bali kun je zowel met een groep doen als individueel. Ook kun je gewoon 1 of meerdere accommodaties boeken en dan ter plekke nog tours boeken zoals ik hierboven al vermeldde.

Hieronder enkele mogelijkheden voor een rondreis Bali, zowel in een groep als individueel:

Rondreizen Bali Van Verre

balihoogtepunten

Als single naar Bali

Ben je alleen maar wil je niet net als ik deed helemaal in je eentje op pad? Dan is de single reis avontuurlijk Bali misschien iets voor jou: single groepsreis Bali. Ook kun je met een gewone groepsreis Bali mee gaan, bijvoorbeeld van Sawadee. Maar op zich is Bali ook heel goed als solo reiziger te doen hoor! Met een groep kan het alleen wel wat gezelliger zijn.

Boek deze avontuurlijke single groepsreis Bali.

Ga je toch alleen naar Bali dan zul je snel genoeg aanspraak hebben, zeker als je in en om Ubud verblijft. Blogger Antonette van We12travel heeft een aantal tips voor hotels in Ubud voor je. Zij verbleef daar ook in haar eentje. Ik was ook alleen op Bali, maar ik verbleef aan de kust.

solo-travel-bali

Bali combineren met Nusa Lembongan

Of combineer Bali met 1 van de eilandjes voor de kust van Bali, zoals Nusa Lembongan. Hier vind je accommodatie op Nusa Lembongan. Jenny van Ikreis bezocht Nusa Lembongan. Haar ervaring lees je hier: Nusa Lembongan.

Bali met kinderen

Met het gezin naar Bali? Sawadee biedt familierondreizen aan naar Bali, met een groep met meerdere gezinnen. Gewoon zelf een rondreis Bali met kinderen samenstellen kan ook prima. Boek gewoon een vliegticket via Skyscanner, http://tix.nl of Vliegtickets.nl en een paar verschillende accommodaties via Booking.com. Met kinderen is een paar nachten op 1 plek meestal het fijnst. Kies dan sowieso voor 1 adres in het zuiden (aan het strand) en een adresje bij Ubud. En eventueel nog iets in het noorden of oosten.

Een auto met chauffeur kun je ter plekke regelen. Wil je zekerheid? Dan kan het ook online. Prijzen noemde ik hierboven al.

Rondreis Indonesië

Een rondreis Indonesië waarbij je niet alleen Bali maar ook Java of bijvoorbeeld nog Sumatra aandoet kan ook, maar kijk even goed hoeveel dagen je dan op Bali bent. Drie dagen is echt veel te kort om al het moois op Bali te zien!

Combineer je Java en Bali zorg dan dat je op beide eilanden genoeg tijd hebt. Sla op Java zeker de Borobudur en de Bromo vulkaan niet over!

Highlights of geheime plekken op Bali

Welke reis je ook kiest en of je het nu helemaal zelf wil regelen of georganiseerd gaat doen, je ziet ongetwijfeld heel veel mooie plekken op Bali. De ene reis focust op de highlights, de andere juist op de minder bekende gebieden. Ik vond zowel de hoogtepunten als de wat meer verborgen plekken op Bali prachtig.

Deze blogpost bevat affiliate links. De foto’s zijn zoals altijd door mij gemaakt.

Welke van deze 5 dingen zou jij absoluut niet willen missen? En mocht je al eens op Bali geweest zijn: Wat is jouw top 3 must sees op Bali?