Categoriearchief: Den Haag

royal-christmas-fair-den-haag

Royal Christmas Fair The Hague: de kerstmarkt in Den Haag 

Ook al weet ik al jaren van het bestaan van de Royal Christmas Fair af, ik was er zondag voor het eerst! Op onze eigen kerstmarkt in Den Haag dus. Ik dacht niks met kerstmarkten te hebben, was altijd wars van elk overdadig kerstgebeuren, maar om eerlijk te zijn: het was eigenlijk best leuk!  

Royal Christmas Fair 

Ik dacht altijd dat die Royal Christmas Fair een verschrikkelijk kerstmeukachtig iets was, met vooral kerstspullen overal, maar dat is het helemaal niet. Of niet helemaal. Eigenlijk is het gewoon één groot vreetfestijn!  

Zowel met het woord ‘kerstmeuk’ als het woord ‘vreetfestijn’ doe ik de Royal Christmas Fair zwaar tekort, want er is meer te zien en te koop dan kerstspul en bratworsten alleen. Het is een leuke en prachtig gelegen kerstmarkt.  

Wat zie je zoal op de Royal Christmas Fair in Den Haag?  

kerstmarkt-den-haag

Wat vind je op de Royal Christmas Fair? 

Kraampjes met mooie producten uit diverse landen, ik zag vanalles op de Royal Christmas Fair: van luxe handschoenen van rendierleer tot wollen mutsen en warme jassen, houten producten uit de Méditerranée, Nepalees handwerk en Provençaalse lavendel. Vazen en sieraden, noem maar op.  

royal-christmas-fair-nepal

Kerstspullen op de kerstmarkt 

Prachtige handgemaakte kerststerren ook en oké, ook nog wat echte kerstrommel en kerstspullen, tot foute kersttruien aan toe (‘I’m sexy and I snow it’), maar menigeen leek het allemaal juist leuk te vinden. Bij de grote keet van Christmas Village Scheveningen stond zelfs een rij!  

Ik had nooit veel met kerstmarkten. Wars van overdadig kerstgebeuren liet ik de Royal Christmas Fair dan ook jaren links liggen, maar eigenlijk was het best leuk!  

kerstmarkt-den-haag-royal-christmas-fair

Kerstmarkt Den Haag 

Nadat ik zondag eerst in mijn eentje al een kijkje had genomen, wat ondanks de erge kou een drukke en gezellige dag voor de kerstmarkt bleek te zijn, trok ik mijn pubers er dinsdag ook even overheen. Ze waren vrij, dus dat moesten ze even zien. Ook die waren immers nog nooit op een echte kerstmarkt geweest en stiekem vonden ze het volgens mij best leuk.  

royal-christmas-fair-den-haag

Royal Christmas Fair met kinderen 

Wil je de Royal Christmas Fair met je kinderen bezoeken, met een baby, peuter of kleuter of juist met je tieners, dan kan dat prima. Het terrein is veilig voor kinderen. Enkel bij een vuurtje hier of daar moet je wel even extra opletten, maar er liepen heel veel mensen met kinderwagens en mensen met jonge kinderen.

Maak zeker een foto in de arrenslee of eentje op de andere fotospot van de kerstman. Een ‘echte’ Kerstman liep er zondag ook nog rond.  

royal-christmas-fair-kerstman

Kerstmarkt Den Haag ervaring 

Jaren werd ik altijd een beetje verdrietig van te veel kerstgedoe. Hoe leuker iedereen het leek te hebben hoe lastiger ik het vond, maar dat heb ik volgens mij wel achter me gelaten nu. Ik genoot oprecht van de sfeer op de Christmas Fair in Den Haag.  

royal-christmas-fair

Is de Royal Christmas Fair een aanrader?  

Nu nog helemaal naar Den Haag rijden komt er misschien niet meer van voor je, maar woon je in Den Haag, fiets er dan gewoon even naartoe. Ga gewoon even wat sfeer proeven zoals ik deed.

Wie weet kom je nog wel een bekende tegen en kun je even gezellig een glühweintje drinken samen.

royal-christmas-fair-the-hague

Ik ging puur om wat foto’s te maken en niet om vanalles te gaan kopen, maar dat kan natuurlijk wel. Luister even naar een kerstkoor of haal ergens een drankje. Gewoon even genieten, ik ging ook niet lang.

Praktische zaken lees je onderaan. Nu eerst een filmpje en dan de foto’s!

royal-christmas-fair-kerstmarkt

Filmpje Royal Christmas Fair

Op het filmpje dat ik zondag al op Twitter deelde krijg je ook een goede indruk van de kerstmarkt.

Foto’s Royal Christmas Fair 

Hieronder zie je de foto’s die ik van de kerstmarkt maakte. De meeste foto’s maakte ik afgelopen zondag, maar ook dinsdag nog een paar toen het veel rustiger was, maar toen het met de lichtjes erbij toch sfeervol was.

Ga je echt in het donker, dan is het met alle lichtjes natuurlijk nog sfeervoller!

Ik geef vooral een indruk van het terrein en de kraampjes met producten, maar eten is er ook genoeg, ook iets wat ik nog nooit gezien had en waar ik zelfs nog nooit van gehoord had! Met de food-foto’s erbij werd het zoveel dat ik daar nog een apart blog over wil schrijven, als dat er nog van komt, want het zijn drukke dagen.

Wat kun je eten op de kerstmarkt? 

Zorg dat je met een licht hongerig gevoel naar de kerstmarkt gaat en geniet van winterkost uit verschillende landen. Wil je geld besparen, ben je op dieet of eet je het liefst wat gezonds? Eet dan wel van tevoren, want als je aan de lijn doet zijn de verleidingen wellicht te groot.  

Je vindt er typisch kerstmarktfood zoals bratworsten en zoetigheden, maar ook raclette en minder bekend traditioneel eten uit het buitenland, waar ik in een apart blog op terug kom. Wil je vandaag al gaan wandel dan zelf langs de vele kraampjes en foodtrucks.  

Toiletten op de kerstmarkt 

Goed te weten is dat er toiletten zijn op de Christmas Fair. Ze zijn schoon, maar je betaalt er wel een euro voor. Persoonlijk vind ik dat erg duur, maar ja, eigenlijk is alles duur. Een broodje worst kost je ook 6 euro. Maar goed, als je er dan bent is het wel lekker warm nu.  

Mag de hond mee? 

Misschien heb je een hond en vraag je je af of die mee mag naar de kerstmarkt. Ja, dat mag! Althans, ik zag zoveel honden dat ik er vanuit ga dat het mag.  

Is het terrein buggyproof of rolstoelproof?  

Ook met een kinderwagen, buggy, rollator of rolstoel kun je naar de kerstmarkt. Het is geen glad pad, maar glad genoeg om ook dan te gebruiken.  

Kerstmarkt Den Haag bezoeken 

Hou jij in principe ook niet zo van kerstmarkten of heb je er net als ik een bepaald beeld bij, ga dan toch eens kijken. Je hoeft niks te kopen en het kost niks, dus kijken kan geen kwaad. Wellicht loop je nog een bekende tegen het lijf en voor je het weet sta je gezellig een glühweintje te drinken.  

Mensen kijken is ook altijd leuk. Het publiek was zeer divers, van Haagse kak tot Haagse Harries, van expats tot toeristen en dagjesmensen.  

Wees wel snel, want morgen is de laatste dag! 

Tot wanneer is de Royal Christmas Fair?  

De kerstmarkt in Den Haag is er tot en met vrijdag 23 december. Op 24 december kun je er helaas niet meer naartoe en ook tussen Kerst en Oud en Nieuw is het niet meer. Ga dus (het is open tot 21:00u ’s avonds) of onthoud de tip voor volgend jaar en ga in 2023 naar de Royal Christmas Fair! 

Openingstijden Royal Christmas Fair 

De kerstmarkt in Den Haag duurde maarliefst 16 dagen, dus ik had liever eerder willen gaan en dit blog eerder willen schrijven, maar je hebt nog een kans! Vandaag (22 december 2022) is de Royal Christmas Fair nog tot 21:00u te bezoeken en morgen (23 december) ook. Dat is de laatste dag!  

Waar is de Royal Christmas Fair?  

De Haagse Christmas Fair is op het Lange Voorhout. Het Lange Voorhout is die prachtige promenade vol bomen in het centrum van Den Haag en loopt in een knik. Je kunt de kerstmarkt vanaf drie kanten betreden. 

Ingang Royal Christmas Fair 

Er zijn drie ingangen: er zit een ingang aan de kant van het Toernooiveld (vlakbij de Hofvijver), aan de kant van de Kloosterkerk (vlakbij de Kneuterdijk) en aan de kant van hotel Des Indes (vlakbij de Denneweg). De ingangen zijn ook uitgangen, dus kijk zelf wat voor jou handig is.  

Vanaf Den Haag Centraal naar de Kerstmarkt  

Ben je normaal ter been dan kun je prima vanaf Den Haag Centraal naar de kerstmarkt wandelen. Een klein stukje met de tram kan ook. Vanaf station Hollands Spoor is het wel ver wandelen. Huur eventueel een fiets!  

Waarmee kun je de kerstmarkt combineren?  

De kerstmarkt ligt middenin het Museumkwartier van Den Haag, dus je kunt je wandelingetje over de kerstmarkt ook met een museumbezoek combineren.

Het Eschermuseum en Den Haag West (moderne kunstmuseum in de voormalige Amerikaanse ambassade) liggen direct bij de Royal Christmas Fair, maar ook het Haags Historisch Museum, Museum Bredius, de Gevangenpoort en het Mauritshuis liggen vlakbij. Lees eventueel ook mijn vele andere blogs over Den Haag.  

the-hague-museumkwartier

Royal shopping 

Ben je na je bezoek aan de kerstmarkt nog niet uitgeshopt? De luxe Hoogstraat, de ‘royal’ shopping street, ligt vlakbij, net als de mooi verlichte Passage (met kerstboom) en diverse winkelstraten in Den Haag. Ook horeca is er genoeg in de buurt, op de Plaats, op het Plein en elders in de stad.  

royal-the-hague

The Hague Highlights 

Vorige week was ook The Hague Highlights, een gratis evenement met mooie lichtprojecties, maar dat is helaas alweer afgelopen. Ik redde het zelf ook niet. Het was jammer dat het maar zo kort was en normaal fiets ik wel even op en neer, maar met die gladheid… 

Meer kerstmarkten 

Hou je van kerstmarkten dan zijn de Duitse kerstmarkten natuurlijk the place to be, maar ook in eigen land kun je nog veel meer kerstmarkten vinden, van Amsterdam (Museumplein) tot Valkenburg (de kerstmarkten in de grotten). Die laatste zijn niet gratis.  

Ook het Franse Lille is leuk om eens te bezoeken eind december. Hier lees je m’n blog over Lille in kerstsfeer, ook met een kerstmarkt trouwens en die Marché de Noël is er nog wel na Kerst nog een paar dagen.

Typical food op de Christmas Fair

Het eten op de kerstmarkt en dan met name de typische producten uit diverse landen wilde ik nog apart delen, maar vandaag gaat dat niet meer lukken. En als het wel lukte liet ik het even, want ik heb volgens mij weer een nieuw virusje te pakken. Ik ben al de hele dag hartstikke misselijk, maagpijn, rillerig, etc. Hopelijk is het snel weer over, want ik vond corona laatst wel genoeg eigenlijk! 

Wat te doen met Kerst 

Jij in elk geval alvast fijne kerstdagen gewenst, wat je ook gaat doen met Kerst. Kom gerust ook tussen Kerst en Oud & Nieuw nog even kijken hier, want ik ben nog niet klaar met bloggen voor dit jaar!  

Wil je de kerstperiode benutten om alvast vakantie-inspiratie op te doen, bekijk dan m’n blogs over mooie eilanden in Europa, vakantiebestemmingen in Zuid-Europa waarvoor je niet te lang in het vliegtuig hoeft te zitten, landen waar het heerlijk warm is of zoek zelf per werelddeel of land.  

Ga jij nog naar een kerstmarkt? Of zeg je: nee, ik verdiep me straks liever weer in zonniger bestemmingen?

ijsbaan-zuiderpark

Schaatsbaan Zuiderpark: grasveld omgetoverd tot mega ijsbaan in Den Haag! 

Dé ijsbaan van Den Haag is natuurlijk de Uithof en tevens kun je schaatsen in Scheveningen, maar nu het zo hard vriest is schaatsen op natuurijs ook wel aantrekkelijk. Wil je veilig schaatsen op natuurijs en gratis bovendien? Het grote grasveld van het Zuiderpark is ondergespoten met water en zo tot schaatsbaan omgetoverd. Ik nam een kijkje! 

Schaatsbaan Zuiderpark 

Toen ik mijn blog over schaatsen op natuurijs in Den Haag schreef was deze ijsbaan er niet, maar nu – 17 december 2022- wel! Het grote grasveld in het Zuiderpark is omgetoverd tot tijdelijke ijsbaan en dat is natuurlijk leuk!  

Ik besloot vandaag even een kijkje te gaan nemen. Het zijn niet mijn beste foto’s ooit, maar een indruk heb je zo wel. Wil je ook een filmpje zien kijk dan op Twitter.  

Update 23 december: Dit blog van een paar dagen geleden wordt nog steeds gelezen, maar nu het niet meer vriest kan er dus ook niet meer geschaatst worden in het Zuiderpark. Dat lijkt mij logisch, maar ik dacht ik meld het toch nog even voor het geval mensen leuke kerstvakantieplannen aan het maken zijn. Schaatsen in de Uithof of bij het Cool Event in Scheveningen kan wèl.

Grote ijsbaan 

Het leuke is dat het echt een enorme ijsbaan is, dus je hebt er alle ruimte. Bovendien kun je vanaf alle kanten het ijs op. Hier en daar zag ik wat oneffenheden aan de zijkanten, dus let daarop, maar verder was alles was mooi bevroren en er waren geen wakken.  

Veilig schaatsen in Den Haag 

Wil je dus lekker schaatsen in de buitenlucht, zonder het risico dat je meters door het ijs kunt zakken, dan moet je hier zijn. Het is maar een dun laagje water, dus ook met jonge kinderen een veilige plek om te leren schaatsen. Een sloot, plas, rivier of meer is toch altijd iets riskanter.  

ijsbaan-den-haag

Schaatsen in het Zuiderpark 

Ik zag gezinnen, stellen, pubers, vanalles eigenlijk. Mensen met kinderwagens op het ijs, met jonge kinderen, met hockeysticks, maar ook enkele oudere fanatieke schaatsers die van hun schaatsrondje in het Zuiderpark genoten.  

schaatsen-met-baby
schaatsbaan-zuiderpark-grasveld

De schaatsbaan in het Zuiderpark.

schaatsen-zuiderpark
betrouwbaar-ijs-den-haag
veilig-schaatsen-den-haag
zuiderpark-den-haag-winter

Horeca en toiletten 

Het enige wat je eigenlijk mist is een warm drankje of toilet aan de kant, maar mis je dat dan kun je altijd naar één van de horecagelegenheden in de buurt gaan voor een hapje of drankje, zoals ParkOers of (dichterbij) snackbar Het Hapje (of daar een toilet voor klanten is weet ik niet).

Aan de overkant van het echte water ligt het nieuwe restaurant Losh, maar dat is geen plek om in je schaatsoutfit binnen te banjeren.  

losh-zuiderpark-den-haag

Aan de overkant van de ijsbaan zie je dat het echte ijs op de vijver in het Zuiderpark nog niet sterk genoeg is.

grote-vijver-den-haag

Waar is de schaatsbaan in het Zuiderpark?  

De schaatsbaan is te vinden op het grote grasveld in het Zuiderpark, aan de kant van de ingang bij de Vreeswijkstraat. Het ligt vlakbij de kinderboerderij en het Villierskopje (wat 2 jaar geleden ook bevroor) aan de Henriëtte Roland Holstweg (waar je niet met de auto mag komen).  

ijsbaan-zuiderpark-den-haag

IJsbaan Zuiderpark op de kaart

Je ziet de ijsbaan in het Zuiderpark hier op de kaart. Met een blauw vlak heb ik aangegeven waar de schaatsbaan precies te vinden is.

ijsbaan-zuiderpark-plattegrond

Op de fiets naar de ijsbaan in het Zuiderpark 

Kom je op de fiets naar het Zuiderpark dan zie je de ijsbaan vanaf de Soestdijksekade al liggen. Fiets (of loop) de Marie Jungiusweg in, maar pas wel op, want die is momenteel spiegelglad! Als alternatief kun je bij snackbar het Hapje het park in gaan. Ook vanaf de kant van het politiebureau en zwembad of vanaf de kant van het skatepark, de ADO velden en de Sportcampus Zuiderpark kun je het park in fietsen.  

schaatsbaan-zuiderpark

Let op: de hellende weg bij de ingang aan de Soestdijkse kade is momenteel spiegelglad! 

zuiderpark

Met de auto naar het Zuiderpark 

Kom je met de auto naar het Zuiderpark dan kun je parkeren aan de kant van het politiebureau, het zwembad en de atletiekbaan. Of wellicht in de Vreeswijkstraat, dan ben je dichterbij, anders is het namelijk best een stukje lopen.

Met het OV naar het Zuiderpark 

Wil je met de bus of tram naar het Zuiderpark check dan zelf even via Google Maps of via OV9292 welke tram of bus voor jou het handigst is. Dit ligt er namelijk aan vanaf welke kant je komt. Bus 25 komt het dichtstbij.  

Wat meenemen?  

Je kunt helaas geen schaatsen huren, dus die moet je zelf meenemen. Wellicht is een sleetje handig om op te zitten als je je schaatsen aan wil doen. Neem eventueel ook iets te eten of drinken mee. En zorg dat je je warm aankleedt en dat je sowieso handschoenen en eventueel een muts draagt.  

Waardevolle spullen 

Laat waardevolle spullen thuis of draag ze bij je. Laat geen dure sneakers in zicht aan de kant staan, maar doe ze in een rugzak op je rug of vraag iemand mee die niet gaat schaatsen maar wel graag kijkt.

Het mooiste zou zijn als je je spulletjes gewoon kunt laten liggen, als iedereen er gewoon voor zijn/haar plezier komt, maar zelf ben ik er altijd nogal voorzichtig mee.  

Tot wanneer blijft de ijsbaan in het Zuiderpark?  

Tot wanneer de ijsbaan in het Zuiderpark blijft is lastig te zeggen. Zo lang het vriest en het ijs niet vernield wordt (zoals enkele jaren geleden) kan er lekker geschaatst worden. Als het gaat dooien is de schaatsbaan natuurlijk snel weg.  

Zuiderpark, altijd mooi!

Ook als de ijsbaan weg is is het Zuiderpark nog steeds mooi voor een wandeling. En voor kinderen zijn er volop speeltuintjes. Wellicht gaat het nog sneeuwen, ook dan is het prachtig!

Zuiderpark in de lente of herfst

Zelf kom ik er graag in de herfst voor een mooie herfstwandeling (deze foto’s van 2021 vind ik ook erg mooi), maar ook in de zomer kom ik er wel eens en met name in het voorjaar als de bloesems in het Zuiderpark in bloei staan.

Schaatsbaan in Den Haag 

Hoe dan ook, momenteel is de ijsbaan een veilige plek om lekker buiten te schaatsen in Den Haag. Vriest het nog wat langer dan zijn er volop andere leuke plekken in Den Haag om te schaatsen. Ik schreef daar in mijn blog over schaatsen in Den Haag al eens over. En anders kun je terecht in de Uithof of (t/m 29 januari 2023) op het Cool Event.

Veel plezier als je naar de ijsbaan in het Zuiderpark gaat! 

kroonluchter-escher-in-het-paleis

Zulke kroonluchters zag je nog nooit! (kunst van Hans van Bentem in Escher in het Paleis) 

Een haai, een zeepaardje, een vogel en een spin. Een pijp, een paraplu, een gitaar en een globe. Een doodshoofd zelfs. Het zijn niet bepaald standaard kroonluchters die je bij Escher in het Paleis ziet.

De bijzondere kroonluchters in het Eschermuseum zijn ontworpen door beeldend kunstenaar Hans van Bentem en leuk om te zien. Ze zijn niet nieuw hoor, ze hangen er al een tijdje.  

Kroonluchters in Escher in het Paleis 

Toen ik vorig jaar eindelijk het Eschermuseum bezocht, vielen de kroonluchters direct op. Überhaupt bleek ‘Escher in het Paleis’ (zoals het museum heet) heel anders dan ik gedacht had! De kroonluchters, de gevarieerde kunst en het paleis an sich, het verraste me!  

Paleis Lange Voorhout 

Paleis Lange Voorhout heette het achttiende-eeuwse paleis vroeger en pas toen ik er was ontdekte ik het (koninklijke) verhaal erachter, te beginnen met Emma van Waldeck Pyrmont, die met de 40 jaar oudere Koning Willem III trouwde en de moeder van Koningin Wilhelmina was.  

escher-museum

Emma  

Koningin-moeder Emma woonde in het paleis. Later gebruikten ook Koningin Wilhelmina, Koningin Beatrix en Prins Bernard het paleis nog als werkplek. Ook de balkonscène op Prinsjesdag vond lange tijd hier plaats, toen het nog niet in Paleis Noordeinde was.   

emma-escher

Escher in Het Paleis 

Inmiddels staat het paleis al 20 jaar bekend als het Eschermuseum. Op 16 november 2002 werd museum Escher in Het Paleis geopend door de toenmalige premier Balkenende en sindsdien is het een geliefd museum bij bezoekers uit zowel binnen- als buitenland. Het werk van Escher (1898-1972) is immers wereldberoemd.  

eschermuseum

Wat te zien in het Escher museum? 

Ga je naar Escher in het Paleis dan verwacht je de bekende kunstwerken van Escher te zien. En die zie je er ook. De ‘oneindige’ tekeningen met trappen, de prenten van vissen die in vogels veranderen, zijn litho’s als ‘Klimmen en dalen’ en ‘Belvedère’, de beroemde waterval en de vele andere optische illusies als je naar zijn kunst kijkt. Iedereen kent ze. Niet? Google maar op Escher of bekijk hier enkele van Eschers topstukken en je zegt meteen ‘O ja!’  

belvedere-escher

Escher in Italië 

Waar ik echter vooral verrast door was waren de vele houtsneden die Escher in Italië en andere mediterrane landen gemaakt heeft. Ondanks dat ik eindexamen kunstgeschiedenis heb gedaan en mediterrane studies heb gestudeerd wist ik niets over zijn Italiaanse periode. Hier zie je er foto’s van.  

escher-italie

Houtsnedes Escher

Pas in het paleis las ik dat Escher in Italië gewoond had. Hij maakte er prachtige houtsnedes van Zuid-Europese landschappen en stadjes. Ze spraken me zo aan dat ze me direct naar de dorpen op de foto’s deed verlangen. Escher was daarmee postum ineens een soort travel influencer voor me, schreef ik eerder al. Kijk maar op Facebook of Twitter.  

Maar dat was nog niet alles… 

eschermuseum

Bijzondere kroonluchters  

Wandelend door het museum vielen ook de kroonluchters op! In elke kamer hing een wel heel bijzondere koonluchter in een vorm zoals je ze nog nooit gezien hebt. Geen standaard kroonluchter die je als consument gewoon in de winkel of online koopt, zoals deze, deze, deze, deze of deze kroonluchter (wat een prijs!) of deze modernere, maar écht heel anders!

De kristallen kroonluchters zijn niet door Escher gemaakt, maar door Hans van Bentem.

doodshoofd-kunst

Kroonluchters van Hans van Bentem 

Beeldend kunstenaar Hans van Bentum ontwierp speciaal voor elke kamer in het Paleis een aparte kroonluchter. De vormen zijn geïnspireerd op het werk van Escher en op het paleis. Uiteindelijk zijn de kroonluchters door vakmensen in Tsjechië gemaakt, in de Bohemen, waar al lange tijd traditioneel kroonluchters worden gemaakt van lokaal kristal, maar kroonluchters als deze zag je nog nooit!

Verspreid door Den Haag kun je nog meer kunstwerken van Van Bentum tegenkomen, ook gewoon in de openbare ruimte. In de Grotemarktstraat bijvoorbeeld, maar ook elders in en om Den Haag. Keramiek maakt hij ook veel.  

Foto’s kroonluchters Escher in het Paleis 

Op m’n foto’s hieronder zie je een tiental kroonluchters die te zien zijn in Escher in het Paleis, maar er zijn er nog meer. Een kroonluchter in de vorm van een boek en zijn ‘hemellichamen’ fotografeerde ik niet, maar veel andere wel. Alle foto’s in dit blog maakte ik zelf.

kroonluchter-haai

Kroonluchter in de vorm van een zeepaardje, haai of gitaar?

Het zeepaardje, de haai en de gitaar zijn mijn favorieten, en de aardbol natuurlijk omdat het me direct aan reizen doet denken, maar ook de rest is verrassend of passend, zoals de passer met meetdriehoek, hoewel de hangende persoon mijns inziens een beetje luguber oogt. Hier zie je ze:  

kroonluchter-zeepaardje
kroonluchter-gitaar
hans-van-bentem-kunst

De bijzondere ontwerpen van Van Bentem.

kroonluchter-vogel
globe-escher-paleis
spin-kunst

Is Escher in het Paleis ook leuk met kinderen?  

Kinderen kun je gerust meenemen naar het Eschermuseum. Zowel van Bentem’s als Escher’s kunst verrast ook kinderen. Niet alleen de opvallende kroonluchters, maar juist ook Escher’s kunstwerken waarin vogels in vissen veranderen en trappen nooit op lijken te houden vallen op.  

eschermuseum-den-haag

Leuke dingen in Eschermuseum

Hoe verder je in het museum komt, hoe hoger eigenlijk, hoe meer leuks er te zien is, van de glazen bol tot audiovisuele dingen met licht en vormen. Maak ook zeker een grappige foto in ‘De kamer van Escher’.  

kamer-van-escher
glazen-bol-escher

Eschermuseum met kinderen 

In dit blog liet ik alleen de kroonluchters zien, maar ook voor kinderen (en hun kunstminnende, creatieve of gewoon speelse ouders) is Escher in het Paleis grappig en verrassend. Er zijn bovendien regelmatig workshops voor kinderen (gezinnen) en er zijn speciale museumlessen voor scholen, zowel voor basisscholen als voor leerlingen in het voortgezet onderwijs.  

eschermuseum-etages

Ticket Escher in het Paleis 

De entreeprijs voor Escher in het Paleis is 11 euro. Kinderen tot en met 6 jaar mogen gratis naar binnen. Voor kinderen van 7 tot en met 12 jaar betaal je 6,50 en ook voor jongeren van 13 tot en met 17 jaar krijg je korting; zij betalen 8 euro. Op vertoon van een collegekaart betalen studenten 10 euro.  

Bestel hier je ticket voor Escher in het Paleis en ga binnenkort ook!  

Het Eschermuseum is dagelijks geopend van 11:00u tot 17:00u, alleen op maandag is het gesloten

escher-blog

Gratis naar Escher in het Paleis 

Omdat Escher in het Paleis precies 20 jaar bestaat kan iedereen die Emma of Maurits heet dit weekend (het jubileumweekend 19 en 20 november) gratis naar het Escher museum! Neem wel je ID mee om aan te tonen hoe je heet (of hoe oud je bent)! 

Waarom Maurits? Omdat Escher’s volledige naam Maurits Cornelis Escher was. En waarom Emma? Omdat Emma, de moeder van Koningin Wilhelmina, de eerste bewoner van het paleis was.  

Op 19 en 20 november 2022 mag je gratis naar Escher in het Paleis als je Emma of Maurits heet

escher-den-haag

Waar ligt het Escher museum?  

Het Escher museum (Escher in Het Paleis) ligt middenin het Museumkwartier in Den Haag. Op het prachtige Lange Voorhout, op steenworp afstand van Des Indes en dichtbij de Hofvijver, vind je het.

Een museum dat je écht een keer gezien moet hebben!

Gaat het Eschermuseum verhuizen? 

Ik las dat er plannen dan wel geruchten zijn dat het Eschermuseum gaat verhuizen naar de voormalige Amerikaanse ambassade, vlakbij Escher in het Paleis, maar of dat daadwerkelijk gaat gebeuren weet ik niet.

In WEST, zoals het gebouw van de voormalige ambassade bekend staat, worden al regelmatig kunsttentoonstellingen gehouden. Ik ben er zelf ook geweest. Ik postte er hier op Twitter over. Het gaat om hedendaagse kunst.

Overnachten in de buurt van Escher in het Paleis 

Wil je overnachten in de buurt van het Eschermuseum? Overnachten in stijl kan bij Des Indes. Of zoek zelf een ander mooi, fijn of betaalbaar hotel in Den Haag uit.  

Museumkwartier in Den Haag 

Andere musea waar je echt een keer geweest moet zijn en waar je vanaf Escher in het Paleis en Des Indes zo naartoe wandelt, zijn het Mauritshuis (uiteraard!), het Haags Historisch Museum en de Gevangenpoort. Ook de Koninklijke Schouwburg zit er vlakbij. Ietsje verder lopen, maar ook zeer de moeite waard is Panorama Mesdag. In mijn blog over Panorama Mesdag lees je meer. Behalve deze musea zijn er nog veel meer musea in Den Haag.  

Blogs Den Haag

Ken je Den Haag niet goed? Ik schreef er tientallen blogs over. Hier vind je al mijn blogs over Den Haag en Scheveningen.  

Ik bezocht het Eschermuseum niet op uitnodiging, maar gewoon zelf. Dit blog bevat enkele affiliatelinks.  

sunset-on-the-hague

Sunset on The Hague: zonsondergang bij de Hofvijver in Den Haag

Sprookjesachtig mooi is het: een grote rode bol in de Hofvijver. Nooit eerder zag je de zonsondergang bij de Hofvijver in Den Haag zoals je ‘m momenteel kunt zien. Bekijk m’n foto’s maar en ga dit weekend zelf nog!  

De zonsondergang bij de Hofvijver, ik heb ‘m al vaak gefotografeerd, maar zoals gisteren nog nooit.  

hofvijver-art

BlowUp Art The Hague 

Nadat ik eerder deze week alle kunstwerken in het kader van BlowUp Art Den Haag al gefotografeerd had, werd mij ingefluisterd dat er –iets later- nog een extra object bij zou komen. In de Hofvijver! Leuk, dat moest ik zien!

Sunset on The Hague 

Toen ik gisteren inderdaad het persbericht over ‘Sunset on The Hague’ kreeg, een kunstobject van Mike Rijnierse en Ludmila Rodrigues, besloot ik direct dezelfde avond nog te gaan, voordat iedereen ervan wist. Op Instagram zag ik er nog geen foto’s van, dus ik moest snel zijn.  

Op de fiets naar de Hofvijver 

De echte zon was net onder, maar het licht was nog zo mooi, dus fietste ik snel naar het centrum. Aangezien tegenwoordig zo ongeveer elke weg open ligt in Den Haag en je haast nergens lekker door kunt fietsen, trapte ik er met een kleine omweg naartoe om niet weer 10x af te hoeven stappen.  

binnenhof-den-haag
sunset-on-the-hague

Zonsondergang  

Toen ik aan kwam fietsen vanaf de kant van het Lange Voorhout zag ik vanaf het Tournooiveld de grote rode bol die de zonsondergang uitbeeldde al liggen. Een grote drijvende zon. Prachtig verlicht en gróót!  

Wauw, het was nog mooier dan ik me voorgesteld had. Echt sprookjesachtig!  

Ik was niet de enige die onder de indruk was. Mensen hielden hun pas in, maakten een foto of staarden er even naar. Vanaf verschillende hoeken maakte ik foto’s, filmpjes en een instastory.  

rodrigues-rijnierse

Romantisch plekje in Den Haag 

Een stelletje zat zo mooi aan het water. Dat zie je er vaak, het is een romantisch plekje, maar nu extra met die grote oranjerode zon erbij. Zelfs de maan kwam nog op, de bijna volle maan. Ondertussen kwetterden de vogels er nog luidkeels op los.  

romantisch-den-haag

Foto’s zonsondergang Hofvijver 

Om er het effect van een zonsondergang op het strand te creëren, ging ik door mijn knieën en pakte het schelpenpad mee in beeld. Door de schelpjes op de voorgrond is het net alsof je zo het water in kunt lopen. Niemand fotografeert het ooit zo, maar waarom eigenlijk niet, want ik vind het effect gaaf! 

zonsondergang-hofvijver

Zo zag je de zonsondergang bij de Hofvijver nog nooit!  

den-haag-blog

Drijvende zon 

Met de drijvende zon op de Hofvijver geeft het Haagse kunstenaarsduo Mike Rijnierse en Ludmila Rodrigues bezoekers de gelegenheid langer van het bijzondere moment van de zonsondergang te genieten. 

Momenteel gaat de zon iets na 19:00u onder, maar in Den Haag dus wat later. 😉 

zonsondergang-hofvijver
sunset-art-hofvijver

Van 6 t/m 9 oktober 2022 

Van 6 tot en met 9 oktober (iets korter dan de andere kunstwerken die ik al deelde dus) kun je de bol bewonderen en fotograferen. Ook tijdens Museumnacht dus, aanstaande zaterdag.

‘Sunset on The Hague’ heet het kunstwerk dus en het verwijst naar het schilderij Gezicht op Delft dat in het Mauritshuis hangt. Door Instagram ontdekte ik dat deze bijzondere lichtbol eind vorig jaar ook in Delft te zien was.  

Maak dit weekend een mooi avondwandelingetje in Den Haag!

den-haag-blowup-art
hofvijver-donker
hofvijver-kunst

Wat zie je bij de Hofvijver?  

Op m’n foto’s zie je de Hofvijver, het Mauritshuis, het Torentje, het Binnenhof, het Kabinet van de Koning en op een enkele foto het Haags Historisch Museum dat in de hoek ligt, bij de hoek met het Tournooiveld. Ook Museum Bredius en de Gevangenpoort liggen bij de Hofvijver.

Er liggen veel musea vlak bijelkaar. Het heet hier niet voor niets het Museumkwartier!

blowup-art-mauritshuis
Het Mauritshuis en het Torentje.

Schelpenpad Hofvijver 

Ook zag je op m’n foto’s het schelpenpad langs de Hofvijver. Er staan bomen en bakken met bloemen en parallel aan de Lange Vijverberg staan bankjes. Mis ook het standbeeld van Johan van Oldenbarnevelt niet en natuurlijk Haagsch Jantje. Hij wijst je de weg naar de tijdelijke zonsondergang.  

Stedentrip Den Haag  

Wil je alle musea en bezienswaardigheden in Den Haag eens op je gemakje bekijken, blijf dan overnachten in Den Haag of Scheveningen. Kijk eens op Booking.com naar hotels in de buurt van de Hofvijver en het Binnenhof. Het Binnenhof wordt verbouwd, maar in de hotels heb je daar geen last van. Check ook de deals van Voordeeluitjes.

Boek eens een langer verblijf dan maar 1 of 2 nachtjes, want in Den Haag raak je niet uitgekeken.  

Tips in Den Haag

Volg me op Facebook en Twitter, want daar geef ik regelmatig leuke up to date tips in Den Haag, zowel aan zee en in de natuur als cultuur, food en festivals. Lees ook mijn andere blogs over Den Haag en Scheveningen.  

Alle foto’s in dit blog maakte ik zelf.

Sunset on The Hague is t/m 9 oktober te bewonderen. De overige BlowUp Art-objecten zijn t/m 13 oktober te zien. Helaas niet meer in de herfstvakantie dus, maar er zijn altijd weer andere leuke nieuwe activiteiten in Den Haag.

blowup-art-den-haag

BlowUp Art The Hague: opvallende opblaaskunst in Den Haag te zien! 

Wandelend langs Haagse highlights als de Hofvijver, de Gevangenpoort of het Plein kan het je niet ontgaan: kleurrijke kunstwerken knallen je gezichtsveld in. Het Museumkwartier in Den Haag is momenteel helemaal instaproof dankzij gigantische opblaaskunstwerken: BlowUp Art!  

Opblaaskunst 

Toen ik een kleine twee weken geleden in het centrum van Den Haag was, spotte ik het eerste blow up kunstwerk. Wat het precies was wist ik toen nog niet, maar mijn blik werd direct naar een groot groen gevaarte bij de Gevangenpoort getrokken. Wat was dit voor grappigs?  

Al snel zag ik dat dwars door de poort van het museum een grote groene opblaastunnel gemaakt was. Mensen liepen er giechelend doorheen. Niet alleen kinderen, maar ook volwassenen waren verrast door dit plotselinge kunstwerk en wandelden er verwonderd langs. Ook ik deed dat.  

BlowUp Art  

De dinsdag erop ontving ik een persbericht over de BlowUp Art en begreep dat er nog meer kunstwerken in de binnenstad geplaatst waren, allemaal in het Museumkwartier, in het centrum van Den Haag. Deze week ging ik dus terug om ook de overige kunstwerken nog op de foto te zetten en jij kunt dat ook doen!  

Alle ‘inflatables’ zijn speciaal ontworpen voor de specifieke plek waar ze moesten komen en passen er dus perfect bij. Bij elk kunstwerk vind je een bordje met uitleg en kun je een QR-code scannen.

Bijzondere opblaaskunst in Den Haag.  

Waar is BlowUp Art te zien in Den Haag? 

De BlowUp Art is door kunstenaars uit Nederland en andere landen ontworpen en op 5 verschillende plekken in het centrum van Den Haag te bewonderen. Je vindt de kunstwerken in het Museumkwartier:

  • op het Plein
  • bij de Hofvijver (Lange Vijverberg)
  • bij de Gevangenpoort (Buitenhof)
  • voor de Koninklijke Schouwburg (Korte Voorhout)
  • bij Pulchri (in de Schoorsteenvegersstraat, steegje naast Pulchri op Lange Voorhout)
  • voor de Koninklijke Schouwburg (Korte Voorhout)

Ken je Den Haag niet goed? Kijk onderaan dit blog om globaal te zien wat waar is op de kaart. Hieronder zie je nu eerst de foto’s die ik van de verschillende kunstwerken maakte.  

BlowUp Art Plein  

Midden op het bekende Plein in Den Haag (‘het Plein’) staat het standbeeld van Willem van Oranje. Ik heb hem al vaak gefotografeerd, vanuit verschillende posities, met de hoge torens op de achtergrond met zon, sneeuw en herfstblaadjes, maar nu dus ook met blow up art.  

Het opblaaskunstwerk op het Plein is gemaakt door environmental artist Steve Messam en doet direct denken aan het Vrijheidsbeeld in New York. Gaaf!

Je vindt Messam’s blow up art overigens ook in andere landen, van Durham, York en de Lake District in Engeland (Verenigd Koninkrijk) tot Bodrum in Turkije.   

willem-van-oranje
steve-messam
statue-of-liberty-the-hague

BlowUp Art Hofvijver  

Bij de Hofvijver, aan de kant van het Haags Historisch Museum (HHM) waar de Lange en de Korte Vijverberg samenkomen, vind je een speels blow up kunstwerk van Adrianus Kundert. Kundert woont in Berlijn waar hij o.a. werkt voor industrieel ontwerper Hella Jongerius. In de coronaperiode kreeg hij wereldwijde bekendheid als één van de bedenkers van de Basketclub, een netwerk van designers die elkaar tijdens de pandemie op Instagram inspireerden door emoticons te vertalen naar driedimensionale weefsels. 

Wie of wanneer je er ook een foto van maakt, door de wisselende wind is elke foto net even anders. Je kunt de foto maken met het Torentje in beeld, maar ook met de Haagse Toren erop. Gisteravond was ik er opnieuw en toen lag dit kunstwerk even ingepakt (tegen nachtelijk vandalisme denk ik), maar er was wel een ander gaaf object te zien: een hele mooie zonsondergang! Daar kom ik in een apart blog op terug, maar je kunt ook alvast op Instagram kijken.

adrianus-kundert

BlowUp Art Gevangenpoort  

Erg grappig ook vond ik het BlowUp kunstwerk onder het poortje van Museum de Gevangenpoort. Net als de opblaaskunst op het Plein is ook dit kunstwerk door Steve Messam gemaakt en erg leuk om te zien.  

Als je van een afstand kijkt is het net of er gigantische groene zeepbellen uit het poortje komen en sta je dichterbij dan doet het groene tunneltje je naar je kindertijd terugwerpen of naar springkussens en speelparadijzen waar je wellicht met je eigen kinderen bent geweest.  

Wandel over het bruggetje door de bubbels.  

Iedereen die door het poortje wandelt krijgt spontaan een lach op zijn gezicht. Je wordt er vanzelf vrolijk van en je vergeet spontaan alle serieuze zaken of zorgen even, tenzij je er misschien al de hele dag naast staat, zoals het meisje dat ik het eerste weekend aantrof. Hoe dan ook, het blow up tunneltje is een leuke tijdelijke verrassing. 

leuk-in-den-haag
blowup-art-blog
blowup-art-tunnel

BlowUp Art Schoorsteenvegerstraat (Lange Voorhout)  

Bij het horen van de Schoorsteenvegersstraat gaat er –ook bij Hagenaars- waarschijnlijk niet direct een belletje rinkelen, maar roep je Pulchri dan weten de meesten het wel. Bij Pulchri Studio op het Lange Voorhout kun je het hele jaar door kunsttentoonstellingen bezoeken. Zelf was ik er met Open Monumentendag nog.  

Links van Pulchri zit een klein steegje en daar is momenteel het BlowUp object van Larissa Ambachtsheer te bewonderen: een grote rode bol met wat kleinere rode bollen. Leuk! Alsof er een grote rode skippybal tussen de muren in het steegje is beland.  

Larissa Ambachtsheer noemt zichzelf een visual artist. Ander -maar deels wel vergelijkbaar- werk van haar was onlangs te zien op ‘Unseen Amsterdam’ in de Westergasfabriek en op de façade van Paradiso.  

In tegenstelling tot de andere blow up kustwerken in Den Haag zit deze wat meer verstopt, maar vanaf de Gevangenpoort is het niet ver en vanaf de Hofvijver en Schouwburg ook niet, dus ga toch even kijken! Bovendien is het Lange Voorhout altijd een wandeling waard.  

blowup-art-lange-voorhout
blowupartpulchri

BlowUp Art Koninklijke Schouwburg  

Toen ik langs de Koninklijke Schouwburg fietste, waar onlangs nog de Troonrede werd voorgelezen door de Koning, was het blow up kunstwerk daar helaas niet te bewonderen. De lucht was eruit, en het kunstwerk van Marleen Sleeuwits lag als een soort gesmolten ijsje op de grond. Dat is jammer, want ik was er wel benieuwd naar.

Op This is The Hague las ik dat ze op diverse plekken in Den Haag zuilen heeft gefotografeerd alvorens ze tot haar ontwerp kwam. Omdat er helaas net geen lucht in de zuilen zat, besloot ik een andere kunstige foto van de schouwburg te maken. Sta je namelijk precies in de kom en kijk je omhoog dan geeft dat een bijzonder effect. Probeer het maar eens!  

Gisteren ging ik terug en toen zag ik de pilaren gelukkig wel! 

Maar niet alleen dat… Er was namelijk nóg een kunstwerk bijgekomen: een grote rode bol in de Hofvijver! De verlichte bol leek wel een zonsondergang! Ik heb er heel veel foto’s van gemaakt die ik zo nog in een apart blog zet, maar kun je niet wachten, kijk dan alvast op m’n Instagramaccount (en in m’n stories) hoe dat eruit zag.  

schouwburg-den-haag
pilaren-den-haag
koninlijke-schouwburg-art

Museumnacht Den Haag 

Leuk om te weten is dat aanstaande zaterdag tijdens Museumnacht Den Haag niet alleen die grote rode bol verlicht wordt, maar dat het kunstwerk in de Gevangenpoort, het kunstwerk op het Plein en het kunstwerk in de Schoorsteenvegersstaart mooi belicht worden. Dus eigenlijk moet ik nóg een keer terug.  

Museumnacht is aanstaande zaterdag 8 oktober van 20:00u tot 01:00u. Wil je er naartoe of wil je weten wat er allemaal te zien en te doen is tijdens Museumnacht, kijk dan op de website van Museumnacht Den Haag. Wees wel snel, want het is bijna uitverkocht! 

De BlowUp kunstwerken bewonderen kan natuurlijk sowieso, gewoon gratis.  

Bewonder de BlowUp Art in Den Haag dit weekend in het donker! 

blowup-art-den-haag

Tot wanneer is de Blow Up Art te zien?  

De blow up kunstwerken zijn maar tijdelijk te zien. Eigenlijk zou je het dus ook ‘pop up art’ kunnen noemen. De rode bol is van 6 tot en met 9 oktober te bewonderen, de overige Blow Up Art tot en met donderdag 13 oktober 2022.  

Kom kijken en beleef deze bekende Haagse plekken zo ook eens op een andere manier. 

kunst-hofvijver

Waar is de BlowUp Art van gemaakt? 

Overigens zijn de kunstwerken niet van plastic maar van stof gemaakt. De BlowUp Art krijgt vorm door lucht in textiel te blazen. Ook beschadigen de kunstwerken de monumenten niet. 

BlowUp Art map 

De kunstwerken liggen op loopafstand van elkaar, dus je kunt er een mooi wandelingetje van maken. Op de fiets kun je ze in een half uurtje allemaal zien, maar gewoon rustig langs de verschillende locaties en objecten wandelen is leuker. Ook als je met de trein naar Den Haag komt (en je normaal ter been bent) is het vanaf station Den Haag Centraal prima te belopen.  

Hieronder zie je op een kaartje globaal waar de kunstwerken te vinden zijn. De locaties heb ik in zwarte letters weer gegeven:  

kaart-den-haag-blowup-art

Zoals je aan de aantallen foto’s ziet maak ik nog al eens een foto in Den Haag. 😉 

BinnenhofBuiten

BlowUp Art Den Haag is onderdeel van BinnenhofBuiten, een project van The Hague & Partners. BinnenhofBuiten organiseert allerlei leuke evenementen en activiteiten tijdens de renovatie van het Binnenhof, zodat de Haagse binnenstad ook nu aantrekkelijk blijft. 

Den Haag bezoeken 

Het Museumkwartier, de wisselende festivals en de vele winkels en terrassen in de buurt zijn natuurlijk sowieso al een reden om eens naar Den Haag te gaan, maar dit maakt het tijdelijk nog aantrekkelijker.  

Combineer de binnenstad eventueel met andere leuke Haagse wijken of met een fijne strandwandeling! Of ga eerst lekker wandelen en trakteer jezelf daarna op een Torentaartje in het Museumkwartier. Je ziet dit nieuwe taartje onderaan dit blog dat ik onlangs schreef.    

Lees ook mijn andere blogs over Den Haag en Scheveningen.  

Overnachten in Den Haag 

Wil je overnachten in Den Haag of Scheveningen dan zijn er genoeg mooie hotels te vinden. Kijk eens op Booking.com naar hotels in de buurt van de Hofvijver en het Binnenhof. Of check de deals van Voordeeluitjes.

Blijf eens wat langer dan een weekendje in Den Haag. Ook tijdens een volle week Den Haag hoef je je niet te vervelen. Voor kinderen is er ook genoeg leuks in Den Haag te ontdekken.  

Tip: Volg me op Facebook en Twitter, want daar deel ik regelmatig leuke tips in Den Haag, zowel aan zee en in de natuur als cultuur, food en festivals.  

Meer leuke dingen om te doen 

Hou je wel van vreemde kunst en instaproof plekken kijk dan ook eens naar onderstaande blogs:  

blowup-art-gevangenpoort

Welk blow up kunstwerk vind jij er het leukst uit zien?  

Ik schreef dit blog vrijwillig, omdat ik de BlowUp Art verrassend vond en zo leuk ‘anders dan anders’. Omdat blogs schrijven en fotograferen wel veel tijd kost en het mijn werk is, staan er onderaan dit blog enkele affiliatelinks. Altijd fijn als je via zo’n linkje een keer iets boekt. Alle foto’s in het blog heb ik zelf gemaakt.   

troonrede-prinsjesdag

Ridderzaal, Grote Kerk of Koninklijke Schouwburg? Waar wordt de Troonrede voorgelezen en waarom? 

Op Prinsjesdag wordt de Troonrede voorgelezen en de Miljoenennota aangeboden, maar waar spreekt de Koning deze beroemde (dan wel beruchte) Troonrede uit? Traditiegetrouw was dat in de Ridderzaal, tijdelijk was het in de Grote Kerk en nu is het in de Koninklijke Schouwburg. Waarom daar?  

In dit blog lees je over de verschillende locaties waar de Troonrede werd en wordt uitgesproken en lees je over het programma en de route van Prinsjesdag. Onderaan geef ik nog wat extra tips voor wie morgen op Prinsjesdag óf juist later een keer naar Den Haag wil komen.  

Tussendoor zie je foto’s van de locaties die ik stuk voor stuk zelf bezocht heb. Alle foto’s heb ik dan ook zelf gemaakt.

den-haag-2022
Den Haag, afgelopen vrijdag, tussen de buien door.

Troonrede 

De belangrijkste vraag is natuurlijk wat er IN de Troonrede staat. Daar draait het op de derde dinsdag in september allemaal om. UPDATE: Hier lees je de inhoud van de Troonrede van 2022.

De Koning spreekt namens de regering de troonrede uit en vertelt dan hoe het met Nederland gaat en wat de plannen voor het komende jaar zijn. De eerste woorden van de Troonrede ken je ongetwijfeld:

‘Leden van de Staten-Generaal…’  

prinsjesdag-hoedjes

Miljoenennota 

Later op de dag biedt de minister van Financiën de Miljoenennota en de Rijksbegroting aan en zien we het welbekende koffertje. Als dit ritueel erop zit gaat het nieuwe parlementaire jaar officieel van start.

Nou ja, dat weten we allemaal wel, maar WAAR in Den Haag leest de Koning de Troonrede nou voor?

waar-wordt-de-troonrede-gelezen

Waar wordt de troonrede uitgesproken?  

De Troonrede is de afgelopen jaren op verschillende plekken uitgesproken. Dit jaar is het in de Koninklijke Schouwburg, maar de jaren ervoor was dat niet zo en het is niet volgens de traditie. Waar werd de Troonrede de afgelopen jaren voorgelezen en waarom is het nu ergens anders? Je leest het hier.  

  1. Troonrede in de Ridderzaal 
  2. Troonrede in de Grote Kerk 
  3. Troonrede in de Koninklijke Schouwburg 

Hieronder komen de locaties stuk voor stuk aan bod, met de reden erbij waarom het daar wordt of werd gehouden. Ook lees je er wat interessante weetjes over.  

verbouwing-binnenhof

Troonrede in de Ridderzaal 

Traditiegetrouw las de Koning de Troonrede altijd in de Ridderzaal voor, op het Binnenhof. De Ridderzaal is een prachtige oude zaal met een opvallend mooi houten balkenplafond, glas in lood ramen, middeleeuwse wandkleden en vele wapens aan de wanden. De geschiedenis van het gebouw gaat terug naar de dertiende eeuw.  

Lang geleden werden er feesten gevierd in de Ridderzaal en waren er bijeenkomsten van de graven van Holland, werd mij tijdens een rondleiding verteld. Ook heeft de Ridderzaal dienst gedaan als Markthal en later als opslag en archief. De voorloper van de Staatsloterij begon ook hier. In 1726 werd in de Ridderzaal de allereerste Generaliteitsloterij gehouden.  

Nadat de Troonrede een eeuw lang (tussen 1815 en 1914) in de vergaderzaal van de Tweede Kamer was uitgesproken, werd vanaf 1904 voor de Ridderzaal gekozen.

Decennia lang lazen Koningin Juliana, Koningin Beatrix en later ook Koning Willem-Alexander de Troonrede in de Ridderzaal voor, maar na 2019 kwam daar abrupt een einde aan, niet door de (later) geplande verbouwing, maar door corona. De Ridderzaal was te krap om iedereen -op afstand- in kwijt te kunnen en er werd uitgeweken naar de Grote Kerk.  

Prinsjesdag, Troonrede en Ridderzaal hoorden echter al jaren bijelkaar, dus kon Prinsjesdag –nu de beperkingen niet meer gelden- in 2022 wel weer in de Ridderzaal plaatsvinden? Nee, in verband met de grootschalige verbouwing van het Binnenhof die alweer enige tijd aan de gang is, kan de Troonrede alsnog niet in de Ridderzaal plaatsvinden. Jammer, want het was wel een mooie historische plek.  

Eind september vorig jaar boekte ik bij Pro Demos een rondleiding in de Ridderzaal. Het was de laatste publieke rondleiding voordat de Ridderzaal dicht ging. Ik maakte er tientallen foto’s waaronder een deel van de foto’s hieronder; een aantal maakte ik eerder al, tijdens de pandemie.

De troon die op Prinsjesdag altijd gebruikt wordt voor de Troonrede stond er september 2021 wel weer, maar op Prinsjesdag zelf stond de troon in de Grote Kerk.  

ridderzaal-renovatie
De Ridderzaal ’s ochtends heel vroeg.
ridderzaal-denise-miltenburg
Ik bij de Ridderzaal en hieronder foto’s die ik van de Ridderzaal maakte.
troonrede-ridderzaal

2. Troonrede in de Grote Kerk 

Vanwege corona vond de Troonrede de afgelopen 2 jaar in de Grote Kerk plaats. De renovatie van het Binnenhof was nog niet begonnen, dus in principe kon het nog, maar de Ridderzaal was te krap om iedereen in onder te brengen en om voldoende afstand te kunnen houden.  

In 2020 en 2021 werd dus voor een andere locatie gekozen: de Grote Kerk. De Grote Kerk in Den Haag wordt regelmatig voor evenementen gebruikt en in coronatijd was hier meer ruimte.

De afgelopen 2 jaar sprak de Koning de Troonrede in de Grote Kerk uit.  

Afgelopen weekend vonden ook het PrinsjesOntbijt, de PrinsjesMarkt en de PrinsjesModeshow met de hoedjes in de Grote Kerk plaats. Deze activiteiten in het kader van het Prinsjesfestival waren in verband met de onstuimige weersomstandigheden van buiten naar binnen verplaatst.  

Zelf was ik daar niet, maar ik ben wel vaker in de Grote Kerk binnen geweest, om de meest uiteenlopende redenen: van leuke feestjes (waaronder een groot feest tijdens de millenniumwisseling) tot het halen van de meningokokkenvaccinatie afgelopen april (een prik die mijn dochter kreeg). Ook heb ik de kerktoren eens beklommen om het uitzicht over Den Haag te bewonderen. Ook jij kunt dat doen!  

UPDATE: Uiteindelijk bleek de Grote Kerk open te zijn op Prinsjesdag, in verband met de Prinsjesdagviering, dus nam ik er toch nog even een kijkje. Verse foto’s daarvan zal ik een andere keer delen.

grote-kerk
De Grote Kerk in Den Haag, van binnen, van buiten en van bovenaf.
denhaag

3. Troonrede in de Koninklijke Schouwburg 

Dit jaar –2022- wordt de Troonrede echter op weer een andere locatie voorgelezen, namelijk in de Koninklijke Schouwburg. De Koninklijke Schouwburg vormt samen met enkele andere locaties in Den Haag het Nationale Theater.  

Al jaren voordat corona uitbrak was er sprake van dat het uitspreken van de Troonrede tijdens de verbouwing wellicht in de Koninklijke Schouwburg zou plaatsvinden, dus heel onverwacht is het niet, maar ik denk dat het toch voor veel mensen die de Troonrede morgen op tv kijken als een verrassing komt. 

koninklijke-schouwburg-denhaag

Prinsjesdag in Koninklijke Schouwburg 

Nu afstand houden niet meer verplicht is en de renovatie van het Binnenhof gestart is, werd inderdaad besloten dat de Troonrede op Prinsjesdag vanuit de Koninklijke Schouwburg uitgezonden zou worden.  

De Koning spreekt de Troonrede dit jaar in de Koninklijke Schouwburg uit.  

Toen in mei dit jaar bekend werd dat Prinsjesdag 2022 inderdaad in de Koninklijke Schouwburg zou zijn, kwamen er nogal wat reacties op Twitter. Ene A. Servaes twitterde:

‘Troonrede dit jaar vanuit de Koninklijke Schouwburg. Is deze ‘Haagse Comedie’ toch eindelijk terecht gekomen op de plek waar het hoort. IN HET THEATER.’  

De andere reacties waren vrijwel allemaal in dezelfde trant:  

  • M. Oets schreef: ‘En welke acteurs worden er dan ingehuurd?’ 
  • Leon reageerde met: ‘Het is ook toneel.’  
  • Kor & Karin idemdito: ‘Het is een toneelstuk’. 
  • T. Steker: ‘Precies waar het thuishoort.’ 
  • K. Marges: ‘Moet niet gekker worden. De Troonrede als toneelspel: blijspel, tragikomedie of zwarte komedie?’ 
  • M. Collignon tot slot: ‘Zijn er ook stoelen die omdraaien met een rode knop?’  

Treffend of grappig gezegd wel hier daar, maar mijn mening laat ik hier maar buiten beschouwing. Ook morgen zullen er geheid nog veel van dergelijke opmerkingen gemaakt worden. De Ridderzaal vind ik uit historisch oogpunt gezien passender, maar de Koninklijke Schouwburg is natuurlijk ook een mooie locatie. Onderstaande foto maakte ik afgelopen december.  

koninklijke-schouwburg

Koninklijke Schouwburg vroeger 

Leuk om te weten is dat de schouwburg oorspronkelijk niet als theater gebouwd is, maar dat het een paleis is geweest. Pas later werd er een grote elitaire stadsschouwburg van gemaakt, hoorde ik onlangs tijdens een rondleiding op Open Monumentendag.  

Foto’s Koninklijke Schouwburg  

Uiteraard was ik wel eens in de schouwburg geweest, maar niet zo gek vaak en al best lang geleden. Als ik er was kwam ik voor een voorstelling en niet om uitgebreid foto’s te maken, dus tijdens Open Monumentendag greep ik mijn kans en keek er even wat rustiger rond.  

koninklijke-schouwburg-troonrede
koninklijke-schouwburg-publiek
De Koninklijke Schouwburg tijdens Open Monumentendag.
koninklijke-schouwburg-prinsjesdag

Slapen in chic Des Indes 

Lijkt het je leuk om eens te blijven slapen in Den Haag en doe je dat het liefst in stijl? Vlakbij de Koninklijke Schouwburg, midden in het Museumkwartier, vind je het beroemde hotel Des Indes, één van de ‘Leading hotels of the world’. Met Prinsjesdag zijn er nog enkele kamers beschikbaar!  

des-indes-overnachten
overnachten-prinsjesdag

Geschiedenis Prinsjesdag 

Wist je trouwens dat Prinsjesdag oorspronkelijk de naam was die gegeven was aan de verjaardag van stadhouder Prins Willem V? Dat was op 8 maart. Indertijd, in de tweede helft van de achttiende eeuw was Prinsjesdag een populair volksfeest.  

Prinsjesdag op maandag

Pas later kreeg Prinsjesdag iets meer de vorm die het nu heeft, maar lange tijd was dat nog niet in september. In de negentiende eeuw was het op de eerste maandag van november en later werd het de derde maandag in oktober.   

Toen in 1848 de jaarlijkse begroting werd ingevoerd werd de opening van de Staten-Generaal vervroegd naar de derde maandag in september.

Prinsjesdag op dinsdag

Echter werd Prinsjesdag pas na een grondwetswijziging in 1887 naar dinsdag verplaatst, zodat Kamerleden die wat verder van Den Haag woonden niet meer op zondag hoefden te reizen om op tijd bij de opening te zijn. Reizen ging indertijd immers nog niet zo snel als nu.  

Prinsjesdag 2022 

Inmiddels is Prinsjesdag al zo lang jij en ik ons kunnen heugen op dinsdag en wel de derde dinsdag van september. Dit jaar is Prinsjesdag dus op dinsdag 20 september 2022.  

Vanwege de renovatie van het Binnenhof vindt het uitspreken van de Troonrede niet in de Ridderzaal plaats, zoals ik al schreef, maar in de Koninklijke Schouwburg. Dit jaar zal kroonprinses Amalia ook voor het eerst aanwezig zijn.  

Hoe laat gebeurt alles op Prinsjesdag?  

hofvijver-september

Programma Prinsjesdag 

Zou je Prinsjesdag wel eens willen bijwonen dan is het handig te weten wat wanneer en waar gebeurt op Prinsjesdag. Hieronder zie je het schema:  

  • 12.00u: Opstelling van de militaire erewacht bij de Koninklijke Schouwburg. De Kamerleden vertrekken vanaf de tijdelijke locaties van de Eerste Kamer en de Tweede Kamer naar de Koninklijke Schouwburg. 
  • 12.45u: De leden van de Tweede en de Eerste Kamer nemen plaats in de Koninklijke Schouwburg. 
  • 13.00u: Vertrek Koning en het Koninklijk gezelschap met de Glazen Koets van Paleis Noordeinde naar de Koninklijke Schouwburg.  
  • 13.20u: De Koning, Koningin Máxima, de Prinses van Oranje, Prins Constantijn en Prinses Laurentien komen aan bij de Koninklijke Schouwburg. Direct daarna spreekt de Koning de Troonrede uit.  
  • 13.45u: De Kamerleden keren terug naar hun eigen gebouwen. 
  • 13:50u: De Koninklijke Familie rijdt via dezelfde route als heen weer terug naar Paleis Noordeinde. 
  • 14:00u De balkonscène bij Paleis Noordeinde.  
  • 15:00u De minister van Financiën biedt het koffertje met de Miljoenennota en Rijksbegroting aan de Tweede Kamer aan. 
prinsjesdag-2022

Route Koninklijke stoet 

De route van de stoet met de Glazen Koets loopt van Paleis Noordeinde over het Noordeinde via de Heulstraat naar de Kneuterdijk. De stoet rijdt dan over het Lange Voorhout en het Tournooiveld naar het Korte Voorhout waar de Koninklijke Schouwburg is.  

Een kaartje met de route van de stoet zie je hier. Ook zie je daar de samenstelling van de Koninklijke stoet, dus compleet met de namen van de luitenants, de luitenant-kolonels en zelfs de paarden.   

Eén van de tribunes zag ik afgelopen weekend al klaar staan. Dit is de tribune tegenover de Koninklijke Schouwburg, maar er is er ook één op het Lange Voorhout: de Oranje tribune. Om daar te kunnen zitten, moet je een kaartje kopen: ticket tribune Prinsjesdag.

tribune-prinsjesdag
lange-voorhout-den-haag

Welke koets op Prinsjesdag 2022? 

In verband met de restauratie van de Gouden Koets vindt Prinsjesdag al jaren zonder de bekende Gouden Koets plaats. Hoewel de koets inmiddels gerestaureerd is wordt toch weer voor de Glazen Koets gekozen, waarin ze de afgelopen jaren ook rondreden. De reden is de discussie omtrent enkele beeltenissen op de koets die aan het slavernijverleden refereren en dus al enige tijd discussie opleveren.  

Glazen Koets met 8 paarden 

De Glazen Koets wordt getrokken door acht Gelderse paarden: Windsor, Quando, Volkert, Vitus, Pedro, Rocco, Nigel en Vernon. Naast elk paard loopt een koetsier en aan beide zijden van de koets lopen vier lakeien.  

UPDATE: Hier zie je mijn foto’s van de koets met Koning Willem-Alexander, Koningin Máxima en Kroonprinses Amalia. Ook plaatsje ik een foto van Amalia en Máxima op Instagram.

Koffertje  

De begroting en de Miljoenennota worden altijd door de minister van Financiën gepresenteerd. Dit jaar dus door Sigrid Kaag, die sinds januari dit jaar minister van Financiën is.  

Onderstaande foto van een schilderij met het koffertje maakte ik tijdens Open Monumentendag in het tijdelijke onderkomen van de Eerste Kamer. 

koffertje-prinsjesdag

Prinsjesdag 2023, 2024, 2025 

Hoe gaat Prinsjesdag 2022 of zelfs Prinsjesdag 2023, 2024 of 2025 eruitzien? De renovatie van het Binnenhof zal in elk geval nog vele jaren in beslag nemen. Ook de komende jaren kan de Troonrede dus niet vanuit de Ridderzaal voorgelezen worden, maar zal de Koninklijke Schouwburg vaker voor Prinsjesdag gebruikt worden.  

Prinsjesdag volgen 

Wil je Prinsjesdag volgen maar heb je geen zin, geld, tijd of anderszins kans om naar Den Haag te komen? De rijtoer met de koets en de troonrede kun je live zien op NPO1. Ook kun je een livestream van de Tweede Kamer volgen of de app Debat Direct downloaden.  

Extra tips voor vandaag, morgen en later!  

  • Proef het gloednieuwe Haagse Torentaartje of ga vandaag of morgen nog varen op de Hofvijver! Ik deed het afgelopen vrijdag tijdens een speciale influencers boottocht met Haagse food bloggers zelfs allebei.  
  • Kijk op de website van het Prinsjesfestival of er nog iets leuks is wat je vandaag of morgen nog kunt doen en kom anders volgend jaar in de aanloop naar Prinsjesdag deze kant op of op de dag zelf eens naar Den Haag.  
  • Ga op een woensdagochtend eens kijken bij een andere koninklijke gebeurtenis: de aankomst van nieuwe ambassadeurs bij de Koning! Ik deed het afgelopen woensdag. Data waarop je koetsjes, erewacht en meer bij Paleis Noordeinde kunt bekijken èn m’n foto’s zie je hier.  
  • Neem tijdens Open Monumentendag (volgend jaar weer, altijd het 2e weekend van september, vlak voor Prinsjesdag dus) ook eens een kijkje op belangrijke plekken in Den Haag. Zelf bezocht ik vorig jaar het Kabinet van de Koning en dit jaar o.a. het tijdelijke onderkomen van de Eerste Kamer en Paleis Kneuterdijk (Raad van State). Daarnaast zag ik nog veel meer interessante plekken, zowel zaterdag als zondag.  
  • Het Binnenhof wordt verbouwd, maar het Museumkwartier er direct naast is altijd een bezoek waard. Je vindt er schitterende musea die niet alleen mooi zijn voor volwassenen, maar een aantal ook zeker voor kinderen.  
  • Prinsjesdag staat natuurlijk ook bekend om de hoedjes. In de Passage in het centrum van Den Haag (vlakbij het Binnenhof en de Hofvijver, maar ook uitkomend op winkelstraat Spuistraat) hangen al enige weken honderden hoedjes. Leuk om daar ook even te kijken. 
  • Blijf eens chic overnachten in hotel Des Indes in den Haag.
  • Kom sowieso eens naar Den Haag en ontdek nog veel meer kanten van het mooie Den Haag. Lees daarvoor zeker ook mijn vele andere blogs over Den Haag en Scheveningen, van festivals tot street art en strand.
nieuw-in-den-haag
prinsjesdag-hoedje

Heb jij de Koninklijke stoet op Prinsjesdag wel eens met eigen ogen gezien?  

Alle foto’s in dit blog maakte ik zelf en mogen niet zomaar elders gebruikt worden. Ik maakte ze tijdens mijn vele fietstochtjes en wandelingen door Den Haag, alsmede tijdens speciale rondleidingen die ik zelf boekte en tijdens Open Monumentendag.  

geloofsbrieven-paleis-noordeinde

Geloofsbrieven ceremonie ambassadeurs Paleis Noordeinde (mini Prinsjesdag) 

Iedere maand ontvangt Koning Willem Alexander op Paleis Noordeinde in Den Haag de nieuwe ambassadeurs uit diverse landen. Dit gebeurt niet terloops, maar gaat gepaard met een speciale ceremonie, de zogenaamde geloofsbrievenceremonie, die ook wel ‘Mini Prinsjesdag’ genoemd wordt.  

In dit blog vertel ik erover en zie je m’n foto’s van gisteren. Ik was er namelijk bij en jij kunt dat ook een keer doen!

Voor exacte data, koffie, hoteltips en bezienswaardigheden in de buurt zie verder naar onderen in dit blog, eerst geef ik kort wat uitleg en een sfeerbeeld van 14 september. 

paleis-noordeinde

Geloofsbrievenceremonie Paleis Noordeinde  

De geloofsbrievenceremonie bij Paleis Noordeinde is niet nieuw, maar toch nog niet zo bekend. Vandaag was ik er voor het eerst bij en ook jij kunt eens gratis gaan kijken. In oktober, november en december is het weer, compleet met paardenkoetsjes, een koninklijk orkest, militair vertoon en een erewacht. En dat alles natuurlijk bij het bekende Paleis Noordeinde, het werkpaleis van de Koning.  

Nieuwe ambassadeurs 

Deze welkomstceremonie van nieuwe diplomaten uit het buitenland die tot ambassadeur in Nederland zijn benoemd en die dus de komende tijd vertegenwoordiger van hun land of eigenlijk van hun regering in Nederland zullen zijn, is leuk om eens mee te maken.  

Op 14 september stonden de nieuwe ambassadeur van Slovenië (Z.E. Jozef Drofenik), Finland (Z.E. Ilkka-Pekka Antero Simila) en Litouwen (Z.E. Neilas Tankevicius) op het programma voor hun kennismaking met de Koning en de overdracht van de geloofsbrieven.  

Ceremonie Paleis Noordeinde 

Ga je naar de geloofsbrievenceremonie toe, verwacht dan niet dat je Paleis Noordeinde van binnen te zien krijgt of dat de Koning je spontaan op de koffie uitnodigt, sterker nog, je ziet hem niet eens, en Koningin Maxima evenmin, maar toch is een klein inkijkje in het gebeuren al leuk.  

paleis-noordeinde

Zomaar een koninklijke ceremonie op de woensdagochtend. In Den Haag kan het!  

paleis-noordeinde
De Koninklijke militaire Kapel (links) staat klaar.

Woensdagochtend in Den Haag 

En dus sta ik 14 september tegen 9 uur met mijn camera paraat bij Paleis Noordeinde. Toen ik even ervoor langs de Koninklijke Stallen op de Hogewal was gefietst rook ik de paardenpoep al. Aha, dat verried al wat. De grote poorten aan de straatkant stonden open, dus de paarden waren vast al van stal, onderweg naar de ambtswoningen of werkplekken van de ambassadeurs.  

Wachten op de ambassadeurs 

Eenmaal op het Noordeinde staan de detachementen van de strijdkrachten en de Koninklijke Kapel al klaar. Het Noordeinde is afgesloten voor auto’s, maar wandelaars en fietsers onderweg naar werk kunnen nog passeren.  

paleis-noordeinde-september
Paleis Noordeinde.
paleis-noordeinde-geloofsbrieven
Toevallige passanten vlak voor de ceremonie begint.
paleis-noordeinde-14-september

Van oranje 

Een enkele auto rijdt er toch doorheen. Over de dure oranje wagen hieronder werden direct grapjes gemaakt.  

‘Is het Willem-Alexander?’ 

Vier keer oranje in één foto: Willem van Oranje (het standbeeld), een vrouw in oranje kleding, de oranje auto en de oranjes binnen.  

van-oranje

Kijken bij de geloofsbrievenceremonie bij Paleis Noordeinde 

Wachtende mensen kunnen bij de speciaal geplaatste hekken plaatsnemen, aan de kant van de Paleisstraat, op het plein met de monumentale boom vlakbij het standbeeld of op de hoek aan de andere kant. Druk is het niet, geen drommen mensen althans zoals bij Prinsjesdag. Er zijn wel enkele tientallen nieuwsgierige bezoekers, maar er is plek zat om nog bij het hek te kunnen staan.  

koninklijke-militaire-kapel-johan-willem-friso

Volkslied 

De ambassadeurs en hun gevolg komen één voor één bij Paleis Noordeinde aan, maar eerst, net voordat ze aankomen, klinkt muziek, gespeeld door het orkest dat bij het paleis staat: de Koninklijke Militaire Kapel Johan Willem Friso. Het volkslied van het land dat aan de beurt is, wordt ten gehore gebracht. Ook de erewacht staat paraat.  

paleis-noordeinde

Enkele van de mooist foto’s die ik tijdens de ceremonie maakte.

erewacht
erewacht

Ambassadeur bij Paleis Noordeinde 

Zodra je in de verte het getrappel van paardenvoetjes hoort en het publiek wat beweeglijker wordt weet je dat de eerste ambassadeur eraan komt. Of had ik er toch al één gemist?
Ruiters van de Koninklijke Bereden Marechaussee rijden te paard voor de koets uit. De ruiter die de paarden met de koets berijdt is gekleed in prachtig tenue. Daarna volgt nog een koetsje.

koninklijke-bereden-marechausee
paleis-noordeinde-wat-is-er

Koets 

De koets(jes) met de ambassadeur en diens gevolg rijden een rondje om het beeld van Willem van Oranje heen en vervolgens stopt de koets voor het paleis. De ambassadeur –netjes gekleed in jacquet (maar soms ook in het traditionele tenue van het land van herkomst)- en echtgenoot/echtgenote en gevolg stappen uit.  

Ambassadeur en ambassadestaf 

Omdat de koets in de weg staat zie ik net niet wat er gebeurt, maar een kort ritueel volgt en de rode loper leidt richting ingang van Paleis Noordeinde. Na het eresaluut van tromgeroffel en inspectie van de erewacht loopt de ambassadeur en diens gevolg de trap op waar ze opgewacht worden en door een kamerheer (vrouw) richting Koning begeleid worden.  

Foto’s ceremonie bij Paleis Noordeinde  

Op m’n foto’s zie je de erewacht met commandant en detachementen van het Commando Strijdkrachten, de ereposten van de Koninklijke Marechaussee Brigade Den Haag, de Koninklijke Militaire Kapel Johan Willem Friso (het orkest), de galarijtuigen (koetsen), de ambassadeurs en meer moois. 

Omdat ik eindelijk mijn camera weer eens bij me heb in plaats van alleen mijn telefoon kan ik mooi inzoomen en het zo net wat beter zien. Vooral verderop zie je dat goed.

geloofsbrieven
ceremonie-paleis-noordeinde
geloofsbrieven-ceremonie
galarijtuig
bereden-brigade-koninklijke-marechaussee
den-haag-vandaag
koninklijke-landmacht
ambassadeur-slovenie
geloofsbrieven-koning
jozef-drofenik-ambassadeur-slovenie
De ambassadeur van Slovenië (met vaag op de voorgrond volgens mij de hoffotograaf).
paleis-noordeinde-september
royal-palace-the-hague
geloofsbrieven-ambassadeurs
den-haag-paleis-noordeinde-ceremonie
paleis-noordeinde-paarden
ambassadeur-finland
De ambassadeur van Finland.
kapel-johan-willem-friso
koninklijke-militaire-kapel
De Koninklijke Militaire Kapel Johan Willem Friso.
militairen-noordeinde
geweren

Bij de Koning op Paleis Noordeinde 

Wat er in Paleis Noordeinde gebeurt is voor het publiek niet te zien, maar er wordt in elk geval een geloofsbrief -zoals dat heet- overhandigd (‘credential’ in het Engels) waarmee ze officieel ‘ambassador to the Netherlands’ worden voor hun land. Een kort kennismakingsgesprek volgt, maar daar is niets van te zien. Wel zie je ze weer terugkomen, waarna weer vier ereroffels klinken en even later arriveert de volgende ambassadeur.  

Vanaf welke kant komen ze? 

De eerste ambassadeur kwam vanaf de centrumkant over het Noordeinde aan, de tweede koets kwam onverwacht van achteren, uit de Paleisstraat. Daarna kwam er weer een gevolg van links. Het verschilt denk ik per keer. Of ik Litouwen nou wel gezien heb betwijfel ik.  

publiek-geloofsbrieven-ceremonie
geloofsbrieven-14-september-2022
hoek paleisstraat-noordeinde
noordeinde-afgesloten

Wat zie je?  

Als publiek zie je van het hele gebeuren binnen niets (foto’s van wat er binnen gebeurt zie je als je vanaf hier even doorklikt), maar het ritueel eromheen is leuk om eens mee te maken, ook al gaat het vrij snel. Van een afstandje kun je het bewonderen. Op m’n foto’s zie/zag je wat je kunt zien.

Is het druk? 

Echt druk is het niet, de mensen staan niet rijen dik te wachten. Toen ik aankwam was er nog plek zat bij de geplaatste hekken recht ervoor (hoewel Willem van Oranje op zijn paard dan in de weg staat), maar ook bij de hekken aan de zijkanten. Ook de duiven op het dak zaten geduldig te wachten.  

duiven-paleis-noordeinde

Kun je over het Noordeinde rijden? 

Fietsers en wandelaars mochten voordat het begon -en zelfs tussentijds even- nog gewoon langsfietsen of wandelen. Soms keken toevallige passanten onderweg naar werk of iets anders verbaasd op. Wat was er gaande? Sommigen stopten, anderen maakten snel een foto of filmpje en weer anderen wisten het kennelijk wel.  

paleis-noordeinde-fiets

Toeristen bij Paleis Noordeinde 

Ook toeristen vielen met hun neus in de boter. Een groep Spanjaarden was verrukt zomaar ineens deelgenoot van het ritueel te zijn, ook al hadden ze geen idee waar iedereen op stond te wachten.  

Cartas credenciales 

Opgetogen keek een groepje Catalaanse dames of ze Maxima zagen, maar die zagen ze niet. Ik legde uit wie het waren, in het Spaans. ‘Son embajadores’, zei ik. ‘Nuevos’. Deze is uit Slovenia, maar Finlandia en Lituania komen ook nog. Hoewel ik het woord geloofsbrieven nooit geleerd had (ik noemde het ‘cartas de honestidad’) begrepen ze me. Later zag ik dat het ‘cartas credenciales’ heet in het Spaans, of kortweg credencial.  

credentials-the-hague

Even inzoomen hoor…

den-haag-14-september-2022

Leuk om eens te zien en zelfs in Den Haag een goed bewaard geheim. 

september-in-den-haag
wat-te-doen-in-den-haag

Hoe lang duurt het ritueel? 

Om dit ritueel bij te wonen hoef je geen hele dag uit te trekken. Het vindt direct in de ochtend plaats. Om kwart over 10 was het afgelopen en vertrok iedereen weer, zo ook de groep toeristen. Eén van de dames tikte mijn arm aan om me nog eens te bedanken. ‘De res’ zei ik, in het Catalaans. Geen dank. Haar verbaasde blik amuseerde me.

Schoolklas en paardenpoep

Een schoolklas stond nog even bij de poort, maar verder herinnerde slechts de paardenpoep op het plein voor het Paleis nog aan de ceremonie waar ik zojuist deelgenoot van was geweest en ging het gewone leven weer door.  

kastanjeboom-paleis-noordeinde
schoolklas-paleis-noordeinde
luiken-paleis-noordeinde
ritueel-den-haag

Wanneer kun je de geloofsbrievenceremonie bijwonen?  

Hoe vaak je de ceremonie kunt zien verschilt een beetje. Soms is het een paar keer per maand, maar momenteel maar 1x per maand, alleen in november 2x. Wel is het altijd op een woensdag. De eerstvolgende data zijn:  

  • 19 oktober 2022 
  • 16 november 2022 
  • 23 november 2022 
  • 14 december 2022  
  • 25 januari 2023
  • 15 februari 2023
  • 29 maart 2023
  • 5 april 2023
  • 19 april 2023
  • 17 mei 2023
  • 24 mei 2023
  • 31 mei 2023
  • 28 juni 2023

Check de data van de geloofsbrievenceremonie voor de zekerheid altijd even op de website van het Koninklijk Huis. Bij de nieuwsberichten wordt meestal vlak van te voren bekendgemaakt om welke ambassadeurs het gaat (uit welke landen).   

Welke ambassadeurs zijn al geweest?  

Eind augustus waren het de ambassadeurs uit Chili, Kenia en Koeweit. In juli de ambassadeur van Irak en Uruguay. In mei waren het de ambassadeurs van Djibouti en Ethiopië, en eerder die maand de ambassadeur van Benin, Brunei en Somalië.

In maart waren de ambassadeurs van Oekraïne, Marokko en Spanje bij de Koning, alsmede de ambassadeur van India en die van de Verenigde Arabische Emiraten. In februari waren de ambassadeurs van Israël, Nieuw-Zeeland en Griekenland aan de beurt en in januari dit jaar waren de ambassadeur van Cuba, Algerije en Kosovo op Paleis Noordeinde.  

je-maintiendrai

Waar is Paleis Noordeinde? 

De geloofsbrievenceremonie vindt plaats op Paleis Noordeinde, direct voor het Paleis, op het Noordeinde, tussen de Paleisstraat en de Heulstraat. Ik kan me bijna niet voorstellen dat je het niet weet te vinden, maar goed, niet iedereen woont in Den Haag, dus wellicht heb je het nog nooit gezien.

Paleis Noordeinde ligt in het centrum van Den Haag.  Je komt er lopend, op de fiets, met de auto, bus of tram.

Paleis Noordeinde bezoeken

Pas gisteren zag ik dat Paleis Noordeinde afgelopen zomer te bezoeken was! Er waren een aantal data waarop dat kon. Helaas wist ik hier niets van, anders was ik wel gegaan. Hopelijk wordt het nog een keer gedaan.

noordeinde

Wat te doen in de buurt? 

Wil je niet alleen voor dit evenement naar Den Haag komen, dan is er genoeg in de directe omgeving van Paleis Noordeinde te doen:  

  • Maak een wandeling door de Paleistuin aan de andere kant van het paleis. Tip: je kunt via een geheim poortje in de Molenstraat naar de Paleistuin wandelen.  
  • Wandel door het gezellige Hofkwartier.
  • Bezoek Panorama Mesdag. Een must see! Zo mooi!  
  • Duik één van de vele musea in het Museumkwartier in, zoals het Haags Historisch Museum, Escher in het Paleis of het Mauritshuis.  
  • Slenter langs de Hofvijver. Ook ik doe dat nog vaak. Ik heb er op Twitter regelmatig foto’s van gedeeld. Het naastgelegen Binnenhof is nu grotendeels afgesloten, maar ook het boomrijke Lange Voorhout is een wandelingetje waard. Of de winkelstraten als je daar meer van houdt. Mis dan ook de Passage niet!
 

Koffie op het Noordeinde (en meer leuke adresjes in Den Haag!)  

Ook zijn er genoeg plekken om na de ceremonie een kopje koffie te drinken in de buurt van Paleis Noordeinde. Op het Noordeinde zelf (de straat van het paleis) vind je veel leuke adresjes. Wandel je richting Hogewal dan kom je er verschillende tegen, met terras ervoor of gewoon binnen. Eén ervan is Lola Bikes & Coffee, maar er zijn nog meer leuke!  

Meer adresjes voor koffie in Den Haag vind je in mijn (oudere) blog over koffie hotspots in Den Haag. Ook kun je juist de andere kant op wandelen, richting centrum of –als je het met de (zojuist genoemde) Paleistuin wil combineren- één van de terrasjes op de Veenkade pakken, op een boot bijvoorbeeld. Of strijk neer bij tip 14, 15, 16, 18 of 19 uit dit blog over restaurants met tuin of binnenplaats in Den Haag.  

Oefening Prinsjesdag 

Wat overigens net als de geloofsbrievenceremonie ook niet zo bekend is, maar wel bekender, is het jaarlijkse oefenen voor Prinsjesdag. Hier ben ik jaren geleden al wel eens geweest, toen de kinderen nog heel klein waren.  

De generale repetitie voor Prinsjesdag vindt standaard plaats op de zondag voorafgaand aan Prinsjesdag. Prinsjesdag is altijd op de derde dinsdag in september (volgende week dus, op 20 september 2022), de oefening is de zondag ervoor. Dit jaar op zondag 18 september, aanstaande zondag dus, van 10:00u tot 11:30u. Je kunt zelf beslissen op welk deel van de route je gaat kijken. Ik deed het destijds op het Binnenhof, maar dat is nu afgesloten in verband met de grote verbouwing.  

Overnachten in Den Haag 

Wil je met Prinsjesdag naar Den Haag of een keer het ritueel met de geloofsbrieven bijwonen wat ik je in dit blog heb laten zien, boek dan eens een nachtje (of twee!) in Den Haag. Er is zó ontzettend veel te zien en doen in Den Haag. Je kunt hier makkelijk een week doorbrengen!  

Kijk snel of er nog iets beschikbaar is via Voordeeluitjes of zoek een mooi hotel of ander verblijf in Den Haag uit via Booking.com. Tips staan hieronder.

Hotel vlakbij Paleis Noordeinde 

Wil je vanuit je bed het Noordeinde op rollen dan liggen Hotel Indigo en Boutique Hotel de Salon het dichtstbij, maar ook het Paleis Hotel, Mövenpick The Hague, het Hilton hotel, het nog vrij nieuwe VOCO, The Heritage, The City Palace, Ibis Styles, ’t Goude Hooft en hotel Corona liggen allemaal op zo’n vijf minuutjes wandelen van Paleis Noordeinde.

den-haag-scheveningen

Ook kun je Den Haag perfect combineren met een bezoek aan Scheveningen! M’n foto hierboven laat goed de combinatie van het chique en koninklijke Den Haag in combinatie met de surfscene van Scheveningen en Kijkduin zien.

Alle foto’s in dit blog heb ik zelf gemaakt, op 14 september 2022, en mogen niet zomaar zonder vermelding en toestemming elders gebruikt worden. Wil je dat wel, neem dan contact op met info @ followmyfootprints.nl. 

embassy-festival

Ontmoet de wereld op het gratis Embassy Festival in Den Haag  

Aanstaande zaterdag 3 september is het Embassy Festival in Den Haag weer! Een gezellig ‘werelds’ festival dat ik al meerdere keren heb bezocht. Hou je van vreemde culturen en van reizen, ook naar onbekende landen en ongebruikelijke bestemmingen, dan is een bezoekje aan het Embassy Festival zeker een aanrader!

Embassy Festival 

Op het Embassy Festival kun je kennis maken met de meest uiteenlopende landen en wereldculturen; met de mensen, hun gebruiken, hun eten, dans, klederdracht en meer.

Een exotisch dagje uit in chique Den Haag!

De speciale tours op vrijdag 2 september zitten al vol, maar op zaterdag 3 september is het echte festival op het mooie Lange Voorhout en dat kun je gewoon gratis bezoeken. Het festival duurt van 12:00u tot 20:00u.

Internationaal Den Haag 

Wandel langs de kraampjes onder het bladerdek van de lindenbomen, geniet van de sfeer, raak in gesprek met mensen die van ver komen, medelanders met een bijzondere achtergrond, de vele expats, mensen van ambassades en anderen die gewoon in het multiculturele Den Haag wonen. 

Den Haag is een super-internationale stad!  

embassy-festival-the-hague

Voor wie is het Embassy Festival interessant?

Studeer(de) je iets als culturele antropologie, interculturele communicatie, ontwikkelingsstudies, internationale betrekkingen of toerisme? Heb je een niet-westerse achtergrond, een multiculturele relatie of wil je gewoon kennismaken met andere culturen?

Reikt jouw interesse verder dan West-Europa? Dan wil je hier zijn!

Voel je je een wereldreiziger? Ben je (ex)-expat, vluchteling of reisblogger? Of ben je gewoon reislustig en geïnteresseerd in iets leuks? Hier wil je zijn!

Weke landen staan op het Embassy Festival? 

Op het Embassy Festival zijn veel landen vertegenwoordigd, ook landen waar je niet direct aan denkt of nooit veel over hoort omdat het minder voor de hand ligt om er naartoe te gaan of omdat het er onveilig is (of was), maar de meeste landen kun je prima bezoeken, hier in Den Haag in elk geval!

embassy-festival-yemen

Ambassades op het Embassy Festival 

Voor corona deden er wel eens meer dan 70 landen mee, maar ook nu tel ik toch nog meer dan 50 landen. De ambassades van de volgende landen zijn (elk op hun eigen manier) aanwezig op het Embassy Festival:  

Algerije, Armenië, Azerbeidzjan, Bangladesh, Bolivia, Bosnië & Herzegovina, Brazilië, Curaçao, Cyprus, de Dominicaanse Republiek, Ecuador, Estland, de Filipijnen, Georgië, Ghana, Guatemala, Haïti, Hongarije, India, Indonesië, Irak, Israël, Kazachstan, Kenia, Korea, Kosovo, Kroatië, Laos, Litouwen, Maleisië, Marokko, Mexico, Nepal, Oekraïne, Oman, Pakistan, Palestina, Polen, Qatar, Servië, Rwanda, Slovenië, Sri Lanka, Taiwan, Thailand, Tsjechië, Tunesië, Vietnam, Yemen en Zuid-Afrika.  

Ik bezocht zelf meer dan 50 landen, maar van bovenstaande landen heb ik er ‘slechts’ 18 bezocht.

Reisfoto’s 

Voordat ik zo foto’s van een eerder bezoek aan het Embassy Festival deel, zodat je een indruk krijgt wat je er kunt verwachten, laat ik eerst nog wat foto’s zien die ik in een aantal landen maakte die op het Embassy Festival staan. Uiteraard heb ik nog veel meer foto’s, maar hier gewoon wat foto’s ter inspiratie.

Onderstaande reisfoto’s maakte ik -van boven naar beneden gezien- achtereenvolgens bij de klaagmuur (westmuur) in Oost-Jeruzalem, op Djemaa el Fna in Marokko (5), in de bergen en in Pristina in Kosovo (3), in Belgrado en Tara National Park in Servië (2), in Dubrovnik in Kroatië (1), in Sarajevo in Bosnië-Herzegovina (7), op het eiland Bali in Indonesië (3), in Nepal (1), Maleisië (1), Laos (1), Sri Lanka (1) en Thailand (4).

culturen-followmyfootprints
marokko-foto-followmyfootprints
marokko
kosovo
kosovo-en-servie
tara-national-park
kroatie
sarajevo-bosnie
sarajevo
indonesie-ceremonie
nepal-followmyfootprints
laos-kind
sri-lanka-embassy
traditioneel-vissersdorp-thailand
thai-food-followmyfootprints

Geen vakantiebeurs of netwerkevent 

Het Embassy Festival is geen vakantiebeurs, dus verwacht niet dat je met tassen vol folders naar huis gaat, zo is het absoluut niet bedoeld, het is ook geen zakelijk netwerkevent, maar hier en daar kun je terloops toch terecht met een vraag over een bepaald land, kennis maken met iemand die er vandaan komt of die er wat mee heeft, iets kopen of je gewoon even laten verwonderen.

Proef vooral ook lekkere hapjes en luister naar wereldmuziek.  

Een overzicht van alle deelnemende landen vind je hier: Countries Embassy Festival. Per land kun je doorklikken voor meer informatie. De landen staan in het Engels aangegeven. Maar het is vooral gewoon een gezellig uitje en leuk om eens een kijkje te nemen.  

Een culturele wereldreis in Den Haag!

Foto’s Embassy Festival 

In de slideshow hieronder zie je foto’s die ik op het Embassy Festival maakte. Ik maakte de foto’s in 2019, net voor de coronaperiode dus, maar het geeft een goede indruk.

Enkele landen zijn er nu niet bij, maar de meeste wel. Ben je specifiek geïnteresseerd in een bepaald land, check dan even of het er in het landenoverzicht bij staat.  

  • embassy-festival-den-haag
  • embassy-festival-pakistan
  • embassy-festival-kenia
  • embassyy-festival-india
  • embassy-festival-palestina
  • embassy-festival-september-den-haag
  • embassy-festival-slovenia
  • embassy-festival-the-hague
  • embassy-festival-tunisia
  • embassy-festival-yemen
  • embassy-festival-azerbaijan
  • multicultureel-festival

Food op het Embassy Festival 

Zoals je op m’n foto’s hieronder kunt zien is er ook allerlei lekkers te koop op het Embassy Festival. Sla je Nederlandse boterhammen zaterdagmiddag dus over en lunch iets lekker werelds. Of probeer in de avond (tot 20:00u) of gewoon tussendoor eens iets wat je nog niet kent of iets uit een land waar je nog nooit geweest bent.

Het is vooral street food, dus geen exquise hapjes, maar leuk om hier en daar wat te proberen. Laat je verrassen door wat er dit jaar staat. Deze foto’s maakte ik in 2019.  

Lekkere dingen eten kan er uiteraard ook!

embassy-festival-vietnam-thailand

Programma en plattegrond Embassy Festival

Het programma op zaterdag 3 september zie je hier: Programma Embassy Festival 2022. Op de podia (de Mountain Stage, de River Stage en de Creative Arena) zijn de hele dag door optredens. Ook de kraampjes staan er van 12:00u tot 20:00u.

Een plattegrond van het festival vind je hier: Plattegrond Embassy Festival 2022 (MAP!)

programma-ambassade-festival
embassy-festival-stage

Kijk naar optredens, wandel langs kraampjes of drink een drankje.

embassy-festival-indonesia-philippines

Embassy Festival sinds 2014 

In 2014 was het Embassy Festival voor het eerst, ook toen was ik er al bij. In 2015 schreef ik er al eens een blog over het Embassy Festival: Embassy Festival: een werelds uitje.  

Ik vind het een mooi festival met zoveel culturen samen. 

embassy-festival-kids

Embassy Festival kids 

Kinderen kunnen gewoon mee, ook voor hen zijn er meestal wel wat activiteiten. Ik herinner me van andere jaren een speciale ‘kids compound’, maar wellicht vind je kind de gewone kraampjes ook interessant.

Museumkwartier

Het Lange Voorhout waar het festival is ligt vlakbij de Hofvijver en maakt deel uit van het Museumkwartier. Diverse musea liggen vlákbij, zoals Escher in ’t Paleis, het Haags Historisch Museum, het Mauritshuis en nog veel meer.

En natuurlijk wandel je ook even naar Paleis Noordeinde. Wist je dat daar regelmatig nieuwe ambassadeurs worden ontvangen, compleet met paardenkoetsen en erewacht?

embassy-festival-2022
De Hofvijver met het torentje en tulpen ervoor, in april.

UIT festival Den Haag

Zondag 4 september is het Embassy Festival niet meer, maar ook dan is er nog genoeg te beleven in Den Haag. Dan is namelijk de Cultuurmarkt op het Lange Voorhout, want 2, 3 en 4 september is ook het UIT festival in Den Haag.

Pak trein of fiets

Beide evenementen liggen op loopafstand van station Den Haag Centraal. Woon je in Den Haag kom dan lekker op de fiets! En had je al eens aan deze activiteiten gedacht?

Kom bij voorkeur lekker op de fiets!

embassy-festival-lange-voorhout

Tip!  

Vind je het internationale tintje en de aanwezigheid van vele landen op het Embassy festival leuk, dan vind je de landenpaviljoens op de Floriade in Almere waarschijnlijk ook leuk om te zien!  

embassies-tip
qatar-holland

 Meer blogs die je wellicht interessant vindt  

vliegenzwam

Rood met witte stippen: goede plekken om vliegenzwammen te spotten in Nederland

Rood met witte stippen. De mooiste paddenstoel is en blijft toch wel de vliegenzwam, de ‘fly agaric’ op z’n Engels. Maar waar en wanneer kun je vliegenzwammen spotten? De beste maand om vliegenzwammen te spotten is oktober, maar soms zie je ze ook in november nog.

Vliegenzwammen zijn echter niet in elk bos te vinden en niet overal opvallend aanwezig. Het kan nog een hele zoektocht zijn! In dit blog deel ik de plekken waar ik zelf de meeste vliegenzwammen zag, in drie provincies! Ook lees je meer over de kleur, de vorm en de stippen van de vliegenzwam.

vliegenzwammen-spotten

De vliegenzwam is de bekendste paddenstoel. Met zijn rode hoed met witte stippen valt hij op, maar waar vind je ze en op welke ondergrond?

vliegenzwam-waar

Vliegenzwam, waar te vinden?

Ook al is de beste periode om vliegenzwammen te spotten helaas alweer voorbij (dit blog liep wat vertraging op), met een beetje geluk kun je er misschien nog net ergens één vinden en anders kun je mijn tips mooi alvast voor volgend jaar bewaren!

Heb jij dit jaar op een bepaalde plek veel vliegenzwammen gezien, laat het dan weten bij de reacties. Waar was het en wanneer? Heb je nog nooit met eigen ogen een vliegenzwam gezien (ja, die mensen zijn er!), doe dan volgend jaar je voordeel met dit blog!

waar-op-veluwe-vliegenzwammen-zien

Vliegenzwam

Natuurlijk, er zijn zat andere bijzondere exemplaren paddenstoelen te ontdekken, maar de vliegenzwam (de ‘amanita muscaria’ zoals hij officieel heet) blijft toch wel dé paddenstoel die iedereen graag hoopt tegen te komen in de herfst. Fotogeniek als hij is met zijn rode hoed met witte stippen spreekt hij tot de verbeelding van velen.

In gedachten zie je de kaboutertjes of smurfen er gewoon tussendoor lopen, toch?

bos-met-vliegenzwammen

Rood met witte stippen

Als je de leuke bolle vliegenzwammen ziet, voelt het alsof je ineens verdwaald bent in een sprookjeswereld. In gedachten zie je de kaboutertjes bijna lopen. Of de smurfen. Ja, vliegenzwammen prikkelen de fantasie.

Toen ik half oktober een foto van dit groepje vliegenzwammen op Instagram postte kreeg ik heel veel reacties in mijn DM. Allemaal met de vraag waar ik ze precíes gespot had, bij welke boom zelfs. Ik wilde toen meteen dit blog schrijven, maar nu dan alsnog.

Vorm vliegenzwam

Tot het schrijven van dit blog dacht ik eigenlijk dat er verschillende varianten vliegenzwammen waren: bolvormige vliegenzwammen en grotere, platte vliegenzwammen, maar pas nu ontdekte ik dat ze bol beginnen en later plat worden. Wist jij dat?

Wist je dat de hoed van de vliegenzwam eerst bol is en later plat wordt?

vliegenzwammen

Wanneer kun je vliegenzwammen zien?

Oktober is de beste maand voor het spotten van vliegenzwammen en dan met name de tweede helft van oktober. Onderstaande foto’s maakte ik op 16, 21, 24 en 30 oktober, maar je kunt uiteraard al eerder op zoek gaan. Begin november kun je ze ook nog zien en soms later in november nog, maar oktober is beter.
De herfstvakantie is de ideale periode om vliegenzwammen te spotten!

vliegenzwam-mastbos

Waar groeit de vliegenzwam?

De vliegenzwam kun je op zich bijna overal in Nederland tegenkomen, maar toch zie je ze niet in élk bos. Volgens Wikipedia groeien vliegenzwammen vooral in loofbossen en dan meestal in de buurt van bomen als de berk, de tamme kastanje, de eik, beuk, den of spar. Vaak schijnen ze in de buurt van de peperboleet te staan, dus zie je die dan zit je misschien al warm.

Je ziet de vliegenzwam in de buurt van loofbomen, zoals de beuk en de eik, maar ook bij naaldbomen zoals de spar en de den.

Vliegenzwam op mos

Zelf ontdekte ik dat vliegenzwammen vooral op mos groeien. Op alle drie de plekken die ik noem zag ik ze op een mosachtige ondergrond, maar daarnaast zag ik ze ook bij dennenbomen in Brabant, een kastanjeboom in Den Haag, bij een eik op de Veluwe en gewoon in het gras.

De vliegenzwam doet het goed op mos.

waar-vliegenzwam-veluwe

Vliegenzwammen in Nederland

Oké, genoeg gezwamd, hier mijn tips. Waar in Nederland heb ik de meeste vliegenzwammen gezien? In welke regio, in welk bos of welk natuurgebied moet je zijn?

1. Vliegenzwammen in Brabant

In Brabant zag ik op twee plekken veel vliegenzwammen: in het bekende Mastbos in Breda en op safaripark Beekse Bergen. Nou is Brabant natuurlijk veel meer dan de omgeving van Breda en Tilburg, dus zoek vooral ook zelf naar mooie plekken!

Mastbos (bij Breda)

De meeste vliegenzwammen zag ik zelf in het Mastbos in Breda. Vorig jaar verbleef ik in oktober, samen met mijn moeder, haar man en mijn kinderen, een nachtje in hotel Mastbosch in Breda, direct aan de rand van het Mastbos. We wandelden dus zo het bos in. Ideaal!

Lang zoeken naar vliegenzwammen hoefden we niet. We zagen ze vanzelf. Niet één of twee, maar meerdere, op verschillende plekken in het bos. Platte vliegenzwammen en bolle vliegenzwammen.

foto-vliegenzwam

Boek je rond half oktober een verblijf bij het Mastbos in Breda en ga je lekker wandelen, dan zul je ze vrijwel zeker tegenkomen!

mastbos-vliegenzwam

Hieronder zie je mijn favoriete paddenstoelenfoto van vorig jaar.

bolle-vliegenzwam

Groepje vliegenzwammen in het Mastbos: 9 fly agarics.

vliegenzwammen-mastbos

Soms zijn ze niet (meer) bol, maar bijna hol.

platte-vliegenzwam

Beekse Bergen (bij Tilburg)

Op Safaripark Beekse Bergen (tussen Tilburg, Hilvarenbeek en Goirle), had ik ze niet verwacht (en was ik er totaal niet naar op zoek, ik kwam er immers voor de dieren), maar zag ik er onverwacht ook best veel.

Een jonge meid, ergens eind twintig, sprong als een kind zo blij in het rond toen ze de vliegenzwammen spotte. Helemaal hyper riep ze: ‘Dit heb ik nog nooit gezien, dit heb ik nog nooit gezien! In het écht!’

‘Ohhh, in het ècht! Dit heb ik nog nooit gezien!’

De vliegenzwammen stonden vlakbij de cheetah en de amoertijger, aan de kant van het water. De paddenstoelen staan daar achter een hek, dus het is niet de bedoeling dat je daarover heen klimt zoals het meisje deed. Zelf nam ik de foto’s van achter het hek en zoomde in.

rode-paddenstoel

Vliegenzwammen bij Safaripark Beekse Bergen afgelopen maand.

vliegenzwam-brabant

Vliegenzwammen aan de waterkant. Mooi plaatje al zeg ik het zelf:

vliegenzwammen-in-brabant

Het lijken wel eierkoeken…

vliegenzwammen-in-nederland

Tip: overnacht volgend jaar in of rond de herfstvakantie in een huisje op Beekse Bergen en spot ze misschien zelf ook, naast dieren als tijgers en giraffen spotten natuurlijk, wat nog leuker is!

2. Vliegenzwammen in Gelderland

In Gelderland kun je ook volop vliegenzwammen spotten. Gelderland is een grote provincie met veel natuurgebieden en bossen. Met name op de Veluwe moet het lukken ze te spotten:

Veluwe

Op de Veluwe zijn natuurlijk op veel plekken vliegenzwammen te zien. Zelf zag ik ze tussen Garderen, Kootwijk, Hoog Soeren en Uddel, op loopafstand van Landal Rabbit Hill, dat midden op de Veluwe ligt, maar je vindt ze ook in Nationaal Park de Hoge Veluwe (waar dit leuke huisje vlakbij ligt) en elders op de Veluwe.

Tip: boek hier een huisje op de Veluwe of hier een hotel-overnachting op de Veluwe.

Op de Veluwe is het het hele jaar door mooi!

veluwe-bos-vliegenzwam

Vliegenzwammen op de Veluwe.

veluwe-herfst

3. Vliegenzwammen in Zuid-Holland

Ook al denken mensen soms dat je in de stad of in de Randstad geen vliegenzwammen kunt spotten, het kan wel degelijk hoor! Ze zijn niet altijd makkelijk te vinden, dus wellicht moet je er een paar keer voor op pad, maar ze zijn er zeker, ook in Zuid-Holland en ja, zelfs in Den Haag. Sterker nog, daar zag ik dit jaar de mooiste!

In Park Clingendael zag ik dit jaar de mooiste vliegenzwammen!

Clingendael

Op het randje van Den Haag en Wassenaar ligt Landgoed Clingendael. Ik wandel er vaker en ben er sowieso als de Japanse Tuin open is (op Facebook zie je m’n foto’s van de Japanse Tuin in 2021 en -update- 2022), maar deze herfst ging ik er ook bewust weer op zoek naar vliegenzwammen. Vorig jaar had ik pech, maar dit jaar zag ik er zúlke schattige!

bolle-vliegenzwammen

Alsof ik ineens een paddenstoelendorpje in een sprookjesbos zag!

vliegenzwammen-clingendael

Ik had al een flinke ronde door het bos van Park Clingendael gelopen toen ik ze ineens vlak langs het pad richting speeltuin zag, bij een bruggetje, onder een boom, op het mos. Goed zoeken of gewoon goed opletten loont dus echt, mits je in de juiste periode gaat natuurlijk.

Soms zijn ze lastig te vinden en moet je goed zoeken, maar ze zijn er echt!

Wil je in Den Haag op zoek naar vliegenzwammen dan kun je ook naar het Haagse Bos gaan. Daar zijn ze ook zag ik op Instagram. Update 8 oktober 2022: in het Haagse Bos zag ik ze nog niet, maar in Park Clingendael wel, niet alleen op de plek waar ik ze vorig jaar spotte, maar ook op de speelweide, in het gras! Trap ze dus niet per ongeluk kapot.

Hier zie je foto’s van 8 oktober 2022, in Clingendael. De meeste vliegenzwammen stonden gewoon op de speelweide in het gras! Ook postte ik een foto op Twitter. Op 15 oktober zag ik deze mooie vliegenzwam, weer op m’n favoriete plekje, vlakbij de speeltuin.

Tip: boek eens een overnachting in Den Haag. Er is zoveel te zien en te doen in Den Haag e.o.

4. Vliegenzwammen in de provincie Utrecht

Hoewel ik vaak gewandeld heb in de provincie Utrecht, op verschillende plekken op de Utrechtse Heuvelrug vooral, ben ik ze daar de laatste jaren niet tegengekomen. Vaak wandelde ik er net op een ander moment, wat later in de herfst, dus daar zal het wel aan liggen, want uiteraard kun je ook op de Heuvelrug en elders in het Utrechts Landschap vliegenzwammen spotten.
De bossen op de Utrechtse Heuvelrug zijn sowieso mooi in de herfst, de Kaapse Bossen bijvoorbeeld. Overnacht er eens (zoek hier naar accommodatie), zodat je wat meer tijd hebt en meerdere boswandelingen kunt doen.

Waar in Nederland vind je de meeste vliegenzwammen?

Als je wil weten waar je vliegenzwammen kunt zien, kun je dus naar één van de genoemde bossen gaan, maar dat zijn er slechts enkele van de vele. Je kunt ook op Instagram kijken bij de hashtag #vliegenzwam en dan checken waar de foto gemaakt is. Zo ontdek je nog veel meer bossen met vliegenzwammen.

Tips waar je vliegenzwammen kunt vinden

Behalve op Instagram kijken bij de hashtag #vliegenzwammen kun je ook de website Waarneming.nl raadplegen. Daar staan volop recente foto’s van vliegenzwammen op! Mensen die ze onlangs hebben waargenomen uploaden daar hun foto.

Deel ook vooral jouw tips, van Groningen tot Limburg, van Noord-Holland tot Drenthe, zodat anderen er volgend jaar ook van kunnen genieten.

De meeste vliegenzwammen zag ik zelf bij Den Haag, Breda, Tilburg en op de Veluwe, maar je kunt ze op nog veel meer plekken zien.

Vliegenzwam giftig

Dat de vliegenzwam giftig is weet iedereen hopelijk wel, maar zo niet dan weet je het nu. Heel giftig schijnt hij niet te zijn hoor, maar neem geen risico en houd honden uit de buurt van de vliegenzwam en houd ook kleine kinderen in de gaten, zodat ze deze mooie rood met witte ‘paddenstoelenhuisjes’ niet plukken of opeten!

Zo mooi en aantrekkelijk als hij er uit ziet, zo ‘giftig’ is hij!

Op de website van het gifcentrum kun je lezen dat de vliegenzwam iboteenzuur, muscimol en muscazone bevat en intoxicatie kan veroorzaken. Soms wordt de vliegenzwam bewust gebruikt vanwege de hallucinogene eigenschappen. Dit is echter zeer onverstandig en kan zelfs tot coma leiden, las ik.

De groene knolamaniet (de Amanita phalloides), die ook in Nederland voorkomt, is overigens giftiger. Dit is zelfs één van de giftigste paddenstoelen ter wereld. Ga dus niet zomaar lukraak paddenstoelen plukken in het bos voor een heerlijk home made paddenstoelensoepje.

Tip: bestel hier een paddenstoelengids!

paddenstoelen-niet-plukken

Kapotgetrapte of geknakte vliegenzwam

Helaas zie je, naarmate de herfst vordert, steeds vaker geknakte of kapotgetrapte vliegenzwammen. Let daar dus zelf ook op als je ze gaat spotten of fotograferen, dat je er niet per ongeluk op eentje gaat staan. En laat ook je peuter of kleuter er niet dwars doorheen banjeren, dat is echt zonde!

Let ook op dat je niet op een wit rond bolletje in de grond gaat staan (zoals je hier -klik- onder de linker paddenstoel ziet), want daar groeit nog een vliegenzwam uit!

rood-met witte-stippen

Onderkant vliegenzwam

Is er een vliegenzwam omgevallen dan is de onderkant van de hoed wel mooi te zien. Ook dat is leuk om te fotograferen. Met een spiegeltje kan dit ook, maar pas ook dan op dat je niks kapot maakt.

onderkant-vliegenzwam

Geen vliegenzwam te vinden

Ga je een mooie herfstwandeling maken, zoek dan niet alléén maar naar de vliegenzwam. Ik was er een tijdje ook echt op gefocust en merkte dat ik baalde als ik ze niet zag. De kans dat je ze niet ziet is op veel plekken echter groter dan dat je ze wel ziet, dus geniet ook van al het andere moois.

Andere bijzondere paddenstoelen

Er zijn nog zoveel andere bijzondere paddenstoelen, ook in de gekste vormen en met de felste kleuren. En is de tijd van de vliegenzwammen voorbij dan kleuren de bomen daarna vaak nog op hun mooist, dus is ook dat weer een feest om te fotograferen of te ervaren.

Kom je geen vliegenzwam tegen, wees dan niet teleurgesteld. Let ook op ander moois in het bos!

Vliegenzwammen spotten in 2022

Wil je in de herfst van 2022 de vliegenzwammen niet missen? Houd het dan vanaf begin oktober in de gaten. Half oktober staan ze er echt volop (ook al is het soms even zoeken) en in de tweede helft van oktober zie je ze ook zeker nog. De herfstvakantie is dus een goede tijd om de vliegenzwam te zien.

Vliegenzwammen spotten in de herfstvakantie!

Update 2022: Ze zijn er al! Hier zie je foto’s van vliegenzwammen die ik 8 oktober zag. Deze mooie vliegenzwam zag ik 15 oktober 2022.

Herfstvakantie

Volgend jaar valt de herfstvakantie voor de Regio Noord van 15 oktober t/m 23 oktober 2022, de perfecte tijd voor het spotten van vliegenzwammen! Regio Midden en Regio Zuid hebben vakantie van 22 tot en met 30 oktober 2022. Ook dan kan het zeker nog.

Ook voor jonge kinderen is het leuk om de rood met witte stippen-paddenstoelen te zien.

Overnachten bij een herfstbos

Niet elk bos heeft ze, dus woon je zelf niet in de buurt van een bos waar vliegenzwammen groeien of heb je ze überhaupt nog nooit gezien dan is het des te leuker om een nachtje of weekendje weg te boeken in de buurt van bovenstaande bossen!

Boek een overnachting op één van de genoemde plekken en ga volgend jaar zelf op zoek!

Teken een paddenstoel

Vraag een kind een paddenstoel te tekenen en in te kleuren en 9 van de 10 keer wordt het een rode met witte stippen. Ik testte het even uit bij mijn tieners; mijn dochter tekende inderdaad een paddenstoel met stippen. Mijn zoon tekende er geen stippen op, maar dat is waarschijnlijk omdat zijn favoriete pizza de pizza funghi is, dus die ziet hij vaker.

Kleur vliegenzwam

Hoewel de vliegenzwam meestal rood is, neigt het rood soms een beetje naar donkerroze of oranje. Je kunt dus ook een oranje vliegenzwam tegenomen.

vliegenzwam-oktober

De vliegenzwam is meestal rood, maar donkerroze of oranje kan ook.

oranje-vliegenzwam-mastbos

Stippen vliegenzwam

De stippen van een vliegenzwam zijn wit of een beetje beige gelig en niet zo mooi rond zoals je ze zou tekenen of zoals ze er op kleurplaten van paddenstoelen uit zien, maar het zijn juist eerder puntige stipjes.

stippen-vliegenzwam

De stippen liggen ‘los’ op de hoed en kunnen er bijvoorbeeld door regen af gaan, dus ja, je kunt ook vliegenzwammen zonder stippen tegenkomen. De witte puntjes is eigenlijk het wit wat over is gebleven nadat het oorspronkelijke ‘bolletje’ waarin hij groeide ‘openbarstte’.

vliegenzwam-fotograferen

Oranje vliegenzwam zonder stippen.

oranje-vliegenzwam-zonder-stippen

Soms zijn de stippen eraf of niet zo wit meer.

paddenstoel-mastbos

Boek over paddenstoelen

Wil je meer weten over paddenstoelen, dan kun je een boek over paddenstoelen aanschaffen, zodat je een volgende keer in het bos weet wat voor paddenstoel je ziet. Dat kan het hele jaar door, want ook als zie je in de herfst de meeste paddenstoelen, er zijn er genoeg die je het hele jaar door kunt zien. Speciale apps zijn er ook.

Je kunt een boek over paddenstoelen boek over paddenstoelen aanschaffen of via een app ontdekken wat voor zwam of paddenstoel je ziet.

Vliegenzwammen spotten

Ik fotografeerde al vaker vliegenzwammen, maar toen ik vorig jaar door de coronacrisis minder naar het buitenland kon en meer in Nederland ging wandelen, begon ik er echt lol in te krijgen. Zoals nog steeds in mijn vastgemaakte tweet op Twitter is te lezen, schreef ik bij mijn jaaroverzicht 2020:

“Voorheen bezocht ik verre oorden en nu genoot ik van het fotograferen van paddenstoelen!”

Natuurlijk ga ik nog steeds het liefst op reis, maar vliegenzwammen zoeken en fotograferen is bést een leuk tijdverdrijf.

Vliegenzwam fotograferen

De foto’s in dit blog maakte ik deels met mijn telefoon en deels met mijn fotocamera. Ik ben geen macrofotograaf, maar ik vind het wel heel mooi om dat soort foto’s te zien. Wil je zelf paddenstoelen of vliegenzwammen fotograferen, zoek op Instagram dan ook eens naar foto’s van vliegenzwammen via de hashtag #vliegenzwam of #flyagaric. Dan kom je soms hele mooie foto’s tegen!

Beste tijd voor mooie foto’s

Ik had dit blog een paar weken geleden al online willen zetten, direct nadat ik ze hier in Den Haag gezien had, maar het kwam er niet van. De beste tijd is nu voorbij, maar doe er volgend jaar je voordeel mee en ga op tijd op zoek naar een ‘sprookjesbos’.

Volgend jaar nieuwe ronde nieuwe kansen!

Gelukkig kun je tot die tijd andere mooie momenten in de natuur vastleggen, zoals mistige morgens, een winters sneeuwlandschap, bloesem in het voorjaar, tulpen of hyacinten ook, of heide of een zonsondergang in de zomer.

vliegenzwam-op-mos

Sprookjeswereld

Hou je wel van een sprookjeswereld dan vind je deze plekken misschien ook leuk om te bezoeken. Kleurrijke plekken waar je blij van wordt, die aan een sprookje doen denken of waar je mooie dieren kunt spotten:
Blauw smurfendorp in Spanje
Popeye Village op Malta
Het witte stadje Thorn in Limburg
Een reuzenei aan het Haringvliet
Herten, witte hooglanders en hooglander kalfjes

Heb jij dit jaar vliegenzwammen gezien? Waar zag je ze? In welk bos, park of andere plek heb je de meeste vliegenzwammen gespot? Ik ben benieuwd!

Heb je er een mooie foto van gemaakt en staat je foto op Instagram? Deel dan hieronder de link naar je foto op Instagram als je dat leuk vindt.

heide-solleveld

Solleveld heide in bloei: wandeling over de bloeiende heide in Zuid-Holland (heide in de duinen)

Heide in Zuid-Holland. De provincie staat er niet om bekend, en toch hebben we ook hier mooie heidegebieden. Waar? In natuurgebied Solleveld! In dit blog vertel ik over mijn wandeling over de bloeiende heide bij Solleveld, een beschermd natuurgebied tussen Kijkduin en Monster.

heide-solleveld

Heidewandeling Solleveld

Al vroeg in de ochtend wandelde ik op de heide in Solleveld, een bijzonder duin- en heidegebied dicht bij stad en zee. Het zachte licht, de paarse heide, de dauwdruppeltjes op blaadjes en spinnenwebben, prachtig was het! Ik spotte zelfs nog een kleine kudde schapen.

Het werd een heerlijke heidewandeling, zeker met deze aangename nazomertemperaturen, zelfs in de ochtend al. In dit blog lees je over mijn korte wandeling en zie je mijn foto’s van de heide in Solleveld. Maar eerst iets over de ligging van het gebied.

heide-wandeling-solleveld

Solleveld heide

Aan de rand van Den Haag, grenzend aan Landgoed Ockenburgh, het Hyacintenbos en Roompot Vakantiepark Kijkduin vind je een bijzonder natuurgebied: het beschermde duingebied Solleveld. Een goed verstopt stuk heide in Zuid-Holland!

heide-den-haag

Heide in de duinen

Solleveld is een bijzonder stukje Zuid-Hollands Landschap en onderdeel van Nationaal Park Hollandse Duinen. Het beschermde natuurreservaat Solleveld is sowieso mooi voor een wandeling (eind april wandelde ik er ook al), maar nu de heide in bloei staat is het er extra mooi. En bijzonder ook wel, heide in de duinen!

In de Schoorlse Duinen in Noord-Holland kun je een duinheidewandeling doen en ook de heide bij de Loonse en Drunense Duinen in Noord-Brabant lijkt me prachtig, maar we hebben ook heide in de duinen bij Den Haag!

route-heide-solleveld

Wist jij dat Den Haag twee heidegebieden heeft?

duinheidewandeling

Heide Solleveld

Over de kleine heide bij Wapendal schreef ik vorig jaar al, maar maandag bezocht ik de heide bij Solleveld en die is toch echt wel veel mooier! En het leuke is: de heide in Solleveld is nog echt een onbekende parel!

heide-kijkduin

spinnenweb-heide

heidewandeling-solleveld

bloeiende-heide-monster

dauwdruppeltjes

heide-schapen

heidewandeling-ochtend

Een Haagse geheimtip!

mooie-heide-zuid-holland

De Solleveld heide is nog echt een onbekende parel!

heide-solleveld-wandeling

Paarse heide in het ochtendlicht…

mooie-heidewandeling

Heide in augustus of september

In augustus was een bezoekje aan de heide er niet meer van gekomen dit jaar en nu het drukke leven weer begonnen was en zelfs het weekend vol zat met kinderfeestjes en verplichtingen, werd het wel heel lastig om begin september nog helemaal naar een mooi heidegebied ergens in Nederland te gaan. Maar… de heide bij Kijkduin was nog wel een optie! Onze eigen Zuid-Hollandse heide!

Wandelen op de heide ‘van’ Solleveld!

solleveld-heide-in-bloei

Bloeiende heide bij Solleveld

Toen mijn kinderen maandagmorgen om kwart voor 8 de deur uit waren, besloot ik snel online een ticket voor natuurgebied Solleveld te kopen (voor 2 euro koop je een dagkaart) en toch nog even naar de bloeiende heide te gaan. Ik stapte op mijn fiets en een half uur later was ik er.

Natuurgebied Solleveld

Via Landgoed Ockenburgh en het Hyacintenbos (wat heel mooi is in mei, als de hyacinten in bloei staan!) wandelde ik naar de goed verstopte ingang van natuurgebied Solleveld. Tip: hoe je daar precies komt lees je verder naar onderen in het blog.

Bloeiende heide

Op het moment dat ik de paarse heide tussen de bomen door zag viel mijn mond open. Niet spreekwoordelijk, maar echt! Ik was tóch weer verrast hoe mooi bloeiende heide is. Ik versnelde mijn tred en greep naar mijn telefoon. Ik wist nu al dat ik weer teveel foto’s zou maken.

Bij het zien van de paarse pracht in de verte viel mijn mond open. Wat is bloeiende heide toch mooi!